Adhyaya 14

Couplet 1

ଶୁଣ ହେ ବ୍ରହ୍ମାର ନନ୍ଦନବନସ୍ଥ ଅବଧୂତ ଧର୍ମ

Couplet 2

ଶୁଣିଲି ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରସ୍ତାବେଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ କହ ଏବେ

Couplet 3

ଦେଶକାଳାଦି ଭେଦେ ଯହିଁଅନେକ ଶ୍ରେୟ ଜାତ ହୋଇ

Couplet 4

ଯେ ବିଧି ଗୃହ-ଆଚରଣେଆଗମ ନିଗମ ପ୍ରମାଣେ

Couplet 5

ଏମନ୍ତେ ଧର୍ମସୂତ-ବାଣୀଶୁଣି କହନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମମୁନି

Couplet 6

ଗୃହସ୍ଥ ରଜନୀ ପ୍ରଭାତେଶୁଚି ନିର୍ମଳ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତେ

Couplet 7

ସ୍ମରିବ ନାରାୟଣ ନାମହରି ଗୋବିନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ ରାମ

Couplet 8

ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦାମୋଦରବିଶ୍ୱସମ୍ଭବ ବିଶ୍ୱମ୍ଭର

Couplet 9

ଏ ଆଦି ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଯେତେନାମ-ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାତେ

Couplet 10

କୃଷ୍ଣେ ଅର୍ପଣ ନିତ୍ୟେ କରିଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ଆଚରି

Couplet 11

ମହତ-ଜନେ ଉପାସନକରିବ ନିତ୍ୟେ କୃଷ୍ଣଧ୍ୟାନ

Couplet 12

କୃଷ୍ଣର ଅବତାର କଥାପୁରାଣ ଆଦି ଶାସ୍ତ୍ରଗୀତା

Couplet 13

ସଙ୍ଗ କରିବ ସାଧୁସନ୍ଥେଦିନ ବଞ୍ଚିବ ଶୁଣି ନିତ୍ୟେ

Couplet 14

ସାଧୁସଙ୍ଗତେ ଥୋଇ ମନପୁତ୍ର କଳତ୍ର ଗୃହଜନ

Couplet 15

ତାହାଙ୍କୁ ସୁଖଭୋଗ ଦେଇଆତ୍ମାକୁ ସନ୍ତୋଷେ ଭୁଞ୍ଜଇ

Couplet 16

ସମ୍ପଦ ସ୍ୱପ୍ନ ପ୍ରାୟ ମଣିଚିତ୍ତେ ଚିନ୍ତିବ ଚକ୍ରପାଣି

Couplet 17

ଯାବତ ପ୍ରୟୋଜନ ଅର୍ଥଗୃହେ ସାଧିବ ନିତ୍ୟ ନିତ୍ୟ

Couplet 18

ବିରକ୍ତଚିତ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଗତେଲୋକବେଭାର ଜନ ସାଥେ

Couplet 19

ଭ୍ରାତ ସୁହୃଦ ତାତ ମାତଜ୍ଞାତି ବାନ୍ଧବ ଦାରା ସୁତ

Couplet 20

ଯେ ବା ଇଚ୍ଛନ୍ତି ଯେ ବୋଲନ୍ତିଯେ ଭାବେ ସନ୍ତୋଷେ ରହନ୍ତି

Couplet 21

ମନ ସନ୍ତୋଷେ ସୁଖ ଦେବନିର୍ମଳେ ସର୍ବଦା ବଞ୍ଚିବ

Couplet 22

ଭୂମି ଗଗନ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷେଯେ ଧନ ମିଳିବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷେ

Couplet 23

କୃଷ୍ଣର ଦେଲା ପ୍ରାୟେ ବୁଝିସେ ଧନ ଦୁଃଖ ସୁଖେ ଭୁଞ୍ଜି

Couplet 24

ଦିନ ବଞ୍ଚିବ ହରି ଭାବେଯତ୍ନ କରିବ ଧର୍ମଲାଭେ

Couplet 25

ଯାବତ ଦେହେ ପ୍ରାଣ ଥିବତାବତ ସନ୍ତୋଷେ ବଞ୍ଚିବ

Couplet 26

ଲୋଭେ ଅଧିକ ଯେ ଚିନ୍ତନ୍ତିଚୋର ସମାନେ ଦଣ୍ଡ ପାନ୍ତି

Couplet 27

ଏବେ ହୋ ଶୁଣ ନୃପବରକହିବା ସର୍ବଧର୍ମସାର

Couplet 28

କପି ମକ୍ଷିକା ଉଷ୍ଟ୍ର ଖଗମୂଷିକ ଗର୍ଦ୍ଦଭ ଯେ ମୃଗ

Couplet 29

ଉରଗ ପତଙ୍ଗାଦି ଯେତେତାହାଙ୍କୁ ପୁତ୍ରପ୍ରାୟେ ଚିତ୍ତେ

Couplet 30

ଆତ୍ମାର ପ୍ରାୟେ ନିତ୍ୟେ ଦେଖିଅନ୍ତର ମନେ ନ ଉପେକ୍ଷି

Couplet 31

ତ୍ରିବର୍ଗ କଷ୍ଟେ ନ ସାଧିବଯେ ଭାବେ ନିନ୍ଦନ୍ତି ସାଧବ

Couplet 32

ଯେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅତିକଷ୍ଟେ ପାଇଯେ ସୁଖେ ଅତିଲୋଭ ହୋଇ

Couplet 33

ଯେଣେ ବା ପରପୀଡ଼ା ହେବଏ ତିନି ଚିତ୍ତେ ନ ଧରିବ

Couplet 34

ଯେ ଦେଶ-କାଳ-ପାତ୍ର ମତେମିଳଇ କର୍ମର ଆୟତ୍ତେ

Couplet 35

ସେ ଭାବେ ପୋଷିବ ଜୀବନଦେଖିବ ସକଳେ ସମାନ

Couplet 36

ଶ୍ୱାନ ଚଣ୍ଡାଳ ଅନ୍ୟ ଜାତିଆତ୍ମାର ପ୍ରାୟେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତି

Couplet 37

ବିଭାଗେ ଭୋଗ ତାଙ୍କୁ ଦେବଆତ୍ମାର ପରାୟେ ଭାବିବ

Couplet 38

ଏକ ଗୃହିଣୀ ସଂଗ୍ରହଣସ୍ୱଧର୍ମ ଗୃହର କାରଣ

Couplet 39

ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗ ସମ ଅଟେ ନାରୀସାତ୍ତ୍ୱିକେ ତାହା ଭୋଗ କରି

Couplet 40

ନିଯୋଗି ଅତିଥି ସେବନେଯତ୍ନ କରିବ ନିଜ ଧର୍ମେ

Couplet 41

ଯା ପାଇଁ ପିତା ଗୁରୁ ପ୍ରାଣପ୍ରାଣୀ ହିଂସଇ ହେଳେ ଜାଣ

Couplet 42

ଅତିଥି-ସେବାରେ ସେ ନାରୀଦେଇଣ ଆପଦୁଁ ଉଦ୍ଧରି

Couplet 43

ଆନେ ଅସାଧ୍ୟ ଯେଉଁ ହରିଏ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସାଧ୍ୟ କରି

Couplet 44

ଦେଖ ଏ ତୁଚ୍ଛ-କଳେବରଅନ୍ତେ ଭଜଇ ତ୍ରିପ୍ରକାର

Couplet 45

ଭସ୍ମ ପୁରୀଷ କୃମିସ୍ଥାନଅବଶ୍ୟ ଭଜେ ଅବସାନ

Couplet 46

ସେ ଦେହେ ରତି ପତ୍ନୀମେଳେଏ କାହିଁ ଆତ୍ମାର କୁଶଳେ

Couplet 47

ମଜ୍ଜଇ ସୁଧାପ୍ରାୟ ମଣିକାହୁଁ ତରିବ ମୂଢ଼ପ୍ରାଣୀ

Couplet 48

ଯଜ୍ଞାବଶେଷ ସିଦ୍ଧଅନ୍ନେଆହାର କଳ୍ପିବ ଜୀବନେ

Couplet 49

ଅଧିକେ ମମତା ନଥାଇତେବେଟି ମହତ ବୋଲାଇ

Couplet 50

ଦେବତା ଋଷି ଭୂତଗଣେଆତ୍ମା ଅତିଥି ପିତୃଜନେ

Couplet 51

ଏହାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁପ୍ରାୟେ ମଣିସନ୍ତୋଷେ ଦେବ ଅନ୍ନ ପାଣି

Couplet 52

ଆତ୍ମାଧିକାରେ ନାନାବିଧିଯଜ୍ଞର ସମ୍ଭାର ସମ୍ପାଦି

Couplet 53

ବିଧିବିଧାନ ବେଦମତେଯଜ୍ଞ କରିବ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେ

Couplet 54

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରର ଅବସାନେବିପ୍ରଙ୍କୁ ତୋଷିବ ଭୋଜନେ

Couplet 55

ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଦେହେ ଥାଇ ହରିଏଣୁ ଭୋଜନେ ପୂଜାକରି

Couplet 56

ବିପ୍ର ଭୋଜନେ ତୋଷ ଯେତେସେ ନୋହେ ଯଜ୍ଞ କୋଟିଶତେ

Couplet 57

ଏ ଘେନି ଦେବତା-ବ୍ରାହ୍ମଣେପୂଜା କରିବ ଅନୁକ୍ଷଣେ

Couplet 58

ଏଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ମୁଖେ ଦେଇପୂଜା କରିବ ଭାବଗ୍ରାହୀ

Couplet 59

ଆଶ୍ୱିନମାସ-କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେପିତୃଙ୍କୁ ପୂଜିବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷେ

Couplet 60

ସମ୍ଭାର ଯଥାଶକ୍ତିମତେପିତୃ ପୂଜିବ ଶ୍ରଦ୍ଧାଚିତ୍ତେ

Couplet 61

ଜ୍ଞାତି ସୁହୃଦ ବନ୍ଧୁଜନଭୋଜନ ନେବ ମିଷ୍ଟଅନ୍ନ

Couplet 62

ଏବେ ହୋ ଶୁଣ ମହୀପତିଗୃହସ୍ଥଜନର ଏ ଗତି

Couplet 63

ବେନି-ଅୟନ ବିଷୁବାନ୍ତେଦିବସ କ୍ଷୟ ବ୍ୟତିପାତେ

Couplet 64

ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟା ଦିବସେଆଦିତ୍ୟ-ଶଶାଙ୍କର ଗ୍ରାସେ

Couplet 65

ଦ୍ୱାଦଶୀ-ଶ୍ରବଣା-ସଂଯୋଗେତୃତୀୟାତିଥି କ୍ଷୟଭୋଗେ

Couplet 66

ଶୁକ୍ଳ-ନବମୀ ଭର୍ଜ୍ଜମାସେଚତୁର ଅଷ୍ଟକା-ଦିବସେ

Couplet 67

ମାଘ-ସପ୍ତମୀ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷେପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମିଶି ମଘାରକ୍ଷେ

Couplet 68

ଦ୍ୱାଦଶୀ ଅନୁରାଧା ଭୋଗେଶ୍ରବଣା ତ୍ରି-ଉତ୍ତରା ଯୋଗେ

Couplet 69

ଏ ତିନିଯୋଗେ ଏକାଦଶୀଶ୍ରବଣା ଜନ୍ମରକ୍ଷେ ମିଶି

Couplet 70

ଶ୍ରେୟ-ସାଧନ-ଯୋଗ ଏତେଗୃହସ୍ଥଧର୍ମ ସାଧ୍ୟ ଅର୍ଥେ

Couplet 71

ଏ ଦିନେ ଧର୍ମକର୍ମ କଲେଶ୍ରେୟ-ଆୟୁଷ ବଢ଼େ ଭଲେ

Couplet 72

ଏ ଦିନେ ତପ ହୋମ ସ୍ନାନଯଜ୍ଞେ ଦେବତା-ଆରାଧନ

Couplet 73

ପିତୃଦେବତା ଭୂତଗଣେଅନ୍ନ ଜଳ ତିଳତର୍ପଣେ

Couplet 74

ପତ୍ନୀର ସଂସ୍କାର କାଳରେଅପତ୍ୟ-ସମ୍ଭବ ଦିନରେ

Couplet 75

ଜ୍ଞାତି-ମରଣେ ପ୍ରେତକାର୍ଯ୍ୟେପୂଜିବ ବାନ୍ଧବ-ସମାଜେ

Couplet 76

ଏବେ ହୋ ଶୁଣ ଧର୍ମଶିଷ୍ୟକହିବା ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେଶ

Couplet 77

ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତିମା ବସେ ଯହିଁସଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ତହିଁ

Couplet 78

ସତ୍‌ପାତ୍ର-ଜନ ଲଭି ଯହିଁସେ ପୁଣ୍ୟତମ-ଦେଶ କହି

Couplet 79

ବ୍ରାହ୍ମଣକୁଳ ବସେ ଯହିଁଦୟା ତପସ୍ୟା ବିଦ୍ୟା ବହି

Couplet 80

ବିଷ୍ଣୁର ପୂଜା ଯହିଁ ନିତ୍ୟେସେ ପୁଣ୍ୟଦେଶ ବେଦମତେ

Couplet 81

ଗଙ୍ଗାଦି ନଦୀ ଯହିଁ ବହେସେ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ବେଦ କହେ

Couplet 82

ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବରଯହିଁ ବସନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ହର

Couplet 83

ପ୍ରୟାଗ ପୁଲହ ଆଶ୍ରମନୈମିଷାରଣ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଧାମ

Couplet 84

ପ୍ରଭାସ କୁରୁ ବ୍ରଜଗଳିଗୟା ମଥୁରା କୁଶସ୍ଥଳୀ

Couplet 85

ସେ କାଶୀ ପମ୍ପା ବିନ୍ଦୁସରସେତୁବନ୍ଧ ଯେ ରାମେଶ୍ୱର

Couplet 86

ଆଶ୍ରମ ନରନାରାୟଣନନ୍ଦା ସୀତୟା ରାମାଶ୍ରମ

Couplet 87

ମହେନ୍ଦ୍ର ମଳୟ ପର୍ବତେଏ ମଧ୍ୟେ କ୍ଷେତ୍ର ଛନ୍ତି ଯେତେ

Couplet 88

ଏ ସର୍ବସ୍ଥାନ ହରିପ୍ରିୟତେଣୁ ଜଗତେ ପୁଣ୍ୟମୟ

Couplet 89

ସେ ପୁଣ୍ୟତମ ଦେଶ ଭାବିବିଷ୍ଣୁପ୍ରତିମା ଯହିଁ ସେବି

Couplet 90

କୈବଲ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ଯାର ଚିତ୍ତେଏ ଦେଶେ ସେହୁ ଥିବ ନିତ୍ୟେ

Couplet 91

ଏବେ କହିବା ପାତ୍ର ଯେତେଶୁଣ ରାଜନ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତେ

Couplet 92

ପୁରାଣପୁରୁଷ ମୁରାରିଯାର ଭିଆଣ ବସୁନ୍ଧରୀ

Couplet 93

ସଚରାଚର ଯା ଶରୀରଋଷି ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମା ହର

Couplet 94

ଅଗ୍ରେ ଚରଣ ପୂଜି ଯାରତା ତହୁଁ ପାତ୍ର କେବା ଆର

Couplet 95

ଦେବତା ଋଷି ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରସନକ ଆଦି ଯଜ୍ଞେ ତୋର

Couplet 96

ସଭାରେ ସର୍ବଜନ ଥିଲେକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ପୂଜା କଲେ

Couplet 97

ଏଣୁ ସକଳ-ପାତ୍ର-ସାରଅଚ୍ୟୁତ ଅଟେ ନୃପବର

Couplet 98

ଜୀବରାଶିରେ ହୋଇ ବ୍ୟାପ୍ତଯେ ଅଣ୍ଡକୋଷ ବୃକ୍ଷଶତ

Couplet 99

ସେ ବୃକ୍ଷମୂଳ ଯେଣୁ ହରିତାହାଙ୍କୁ ଯେହୁ ପୂଜା କରି

Couplet 100

ପୂଜିବା ଫଳ ଜଗତରନିଶ୍ଚେ ଲଭଇ ସେହୁ ନର

Couplet 101

ଯାର ଶରୀର ଜୀବରାଶିଯେ ଅଣ୍ଡକୋଷ ମୂଳେ ବସି

Couplet 102

ଯେ ହରି ସର୍ବଜୀବ-ମୂଳଅଶେଷ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ-ଫଳ

Couplet 103

ନାନା ପ୍ରପଞ୍ଚେ ପୁର କରିତା ମଧ୍ୟେ ଜୀବ ରୂପ ଧରି

Couplet 104

ହୃଦୟପଦ୍ମ ମଧ୍ୟେ ଶୋହେପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମ ବହେ

Couplet 105

ତେଣୁ ପୁରୁଷ ପାତ୍ରୋତ୍ତମଯେ ନିତ୍ୟେ ରମେ ଆତ୍ମାରାମ

Couplet 106

ଯେଣୁ ଏ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦେହେସେ ହରି ତାରତମ୍ୟେ ରହେ

Couplet 107

ଏ ଭାବେ ସଂଶୟ ବିଚାରିତ୍ରେତାଦି ଯୁଗେ ମୂର୍ତ୍ତି କରି

Couplet 108

ସଂସ୍କାର-ନିଗମ-ଆଗମେପୂଜା କରନ୍ତି ଗ୍ରାମେ-ଗ୍ରାମେ

Couplet 109

ସେ ପୂଜା ମାତ୍ରେ ତୋଷ ହୋନ୍ତିବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ନିତ୍ୟେ ଦ୍ୟନ୍ତି

Couplet 110

ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ତରେ

Couplet 111

ଏଣୁ ପୁରୁଷଙ୍କର ମଧ୍ୟେଯେ ବିପ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ବେଦ ସାଧେ

Couplet 112

ତା ତହୁଁ ପାତ୍ର ଆର ନାହିଁସେ ବିପ୍ର ନିଶ୍ଚେ ବିଷ୍ଣୁଦେହୀ

Couplet 113

ଯେ କୃଷ୍ଣ ଆତ୍ମା ତ୍ରିଲୋକରବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବତା ତାଙ୍କର

Couplet 114

ଏଣୁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚରଣତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ନିସ୍ତାର କାରଣ

Couplet 115

ଏ ଭାବେ ଦେଶ କାଳ ପାତ୍ରଦୀକ୍ଷାଦି ଧର୍ମ ଦଇବତ

Couplet 116

ନାରଦ ମୁନି ଅନୁରାଗେକହିଲେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆଗେ

Couplet 117

ଏ ଭାଗବତ କୃଷ୍ଣବାଣୀଶୁଣି ସଂସାରୁ ତର ପ୍ରାଣୀ

Couplet 118

ଏହା ଯେ ପଢ଼ନ୍ତି ଶୁଣନ୍ତିସେ ଗୃହଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱେ ନ ପଡ଼ନ୍ତି

Couplet 119

ସପ୍ତମ ସ୍କନ୍ଧେ ଭାଗବତଭଣଇ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥ