Adhyaya 26

Couplet 1

ପୁଣି ନାରଦ ମହାମୁନିକହନ୍ତି ହରିଭାବ ଘେନି

Couplet 2

ଶୁଣ ପ୍ରାଚୀନ ନୃପବରସେ ପୁରଞ୍ଜନ ସେ ମନ୍ଦିର

Couplet 3

ରହିଲା ସ୍ତିରୀବଶ ଭୋଗେଅଜ୍ଞାନ-ମୋହ-ଅନୁରାଗେ

Couplet 4

ସେ ଏକଦିନେ ଦଣ୍ତଧରମୃଗୟା ଅର୍ଥେ ବନଘୋର

Couplet 5

ଉଦ୍ୟମ କଲା ସେ ରାଜନସଙ୍ଗେ ଦୁର୍ଜୟ-ଭଟ୍ଟମାନ

Couplet 6

ରଥ ଆରୋହୀ ଶୀଘ୍ର ଗତିଅରଣ୍ୟେ ପ୍ରବେଶ ନୃପତି

Couplet 7

ସେ ପୁରଞ୍ଜନ ଦିବ୍ୟଯାନଅତି ସୁନ୍ଦର ନିରୁପମ

Couplet 8

ପଞ୍ଚ ତୁରଙ୍ଗ ରଥ ବହେଗମନ୍ତି ପଞ୍ଚମାର୍ଗେ ହୟେ

Couplet 9

ଅଶେଷ ବେଗ ତାହାଙ୍କରଗମନେ ନ ପାରେ ସମୀର

Couplet 10

ସେ ବେନିଚକ୍ରେ ଶୋଭାବନଏକଇ ଅକ୍ଷେ ନିବନ୍ଧନ

Couplet 11

ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ ଚକ୍ର ଦୁଇପବନ ଅଶ୍ୱ ରୂପେ ଯହିଁ

Couplet 12

ଧ୍ୱଜ ତ୍ରିବର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସାଜେସେ ରଥ ଉପରେ ବିରାଜେ

Couplet 13

ପଞ୍ଚବନ୍ଧନେ ସୁଶୋଭିତଏକ ସାରଥୀ ତେଜବନ୍ତ

Couplet 14

ଏକଇ ନୀଡ ଶୋଭାବନସେ ରାଜା ବସିବା ଆସନ

Couplet 15

ସେ ବେନି କୂବରେ ଶୋଭିତପଞ୍ଚ ପ୍ରହରଣ ସଂଯୁତ

Couplet 16

ସପ୍ତ ଆବରଣ ସଙ୍ଗତିଏ ରୂପେ ସେ ରଥେ ଶୋଭନ୍ତି

Couplet 17

ସେ ହେମ ଭୂଷଣେ ଶୋଭନସାଞ୍ଜୁଆ ପିନ୍ଧି ସେ ରାଜନ

Couplet 18

ବସିଲେ ମନୋଜ୍ଞ ବିମାନେଦେଖି ଶଙ୍କିତ ରିପୁଜନେ

Couplet 19

ଅକ୍ଷୟ ତୁରୀର ବାନ୍ଧିଣଭୂପତି ଅତି ହରଷେଣ

Couplet 20

ସେ ଏକାଦଶ ସେନାପତିସଙ୍ଗତେ କରିଣ ନୃପତି

Couplet 21

ଚଳନ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ହରଷେଦିଗ ବିଦିଗ ଚାହିଁ ତୋଷେ

Couplet 22

ପଞ୍ଚମ-ପ୍ରସ୍ଥ ନାମ ଯେହିପ୍ରବେଶ ଅରଣ୍ୟରେ ଯାଇ

Couplet 23

କରେଣ ଧରି ଶରାସନମୃଗୟା ଛଳେ ସେ ରାଜନ

Couplet 24

ଛାଡି ତା ପ୍ରିୟବତୀ ନାରୀଏକାନ୍ତେ ଗଲା ନ ବିଚାରି

Couplet 25

ଆସୁରୀ ବୁଦ୍ଧି ଧରି ରାୟେକଠୋର ନିର୍ଦ୍ଦୟ ହୃଦୟେ

Couplet 26

ନାହିଁ ତା ଅନୁଗ୍ରହ ଚିତ୍ତେମୃଗୟା ଛଳେ ବିମୋହିତେ

Couplet 27

ନିଶିତ-ବାଣ ଶରାସନବଧିଲା ବନ୍ୟ-ପଶୁମାନ

Couplet 28

ସେ ରାଜା ହୋଇ ଅପଣ୍ତିତଲୋଭେ ବଧଇ ମୃଗଯୂଥ

Couplet 29

ଯେ ପ୍ରାଣୀ ଜୀବବଧ କରେସେ ପଶୁଯୋନିରେ ବିହରେ

Couplet 30

ସେ ନୃପ ଅଜ୍ଞାନ ଅଧମତାର ଆୟୁଷ-ବୁଦ୍ଧି ହୀନ

Couplet 31

ଅଜ୍ଞାନେ ଯେବା ଜୀବ ମାରେସେ ଜନ ନରକେ ସଞ୍ଚରେ

Couplet 32

ଯଜ୍ଞେ କେବଳ ପଶୁ ବଧଅବଶ୍ୟ କରି ହେ ବିବୁଧ

Couplet 33

ଯେ ପିତୃଦେବ-ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅର୍ଥେପଶୁ ବଧିବ ବେଦମତେ

Couplet 34

ତେବେ ହେଁ ପଶୁ-ବଧ ତାରକେବଳ ଦୁଃଖ ମହାଘୋର

Couplet 35

ଯେ ବେଦ କର୍ମ ନ କରନ୍ତିସେ ଆତ୍ମାବଧେ ଭାଗୀ ହୋନ୍ତି

Couplet 36

ଯେ ବିଧିହୀନେ ବଧ କରେଯେ ପ୍ରାଣୀ ସଂସାରୁ ନ ତରେ

Couplet 37

ଅଜ୍ଞାନେ ଧର୍ମ-ମାର୍ଗ ହୁଡେଯା ଚିତ୍ତ ପଶୁବଧେ ବଢେ

Couplet 38

ତାହାର ମୋକ୍ଷ କାହୁଁ ଆରମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ହୋଏ ଦୂର

Couplet 39

ସେ ପଶୁଯୋନିରେ ଭ୍ରମଇଁଯାତନା-କର୍ମ ନ ଛାଡଇ

Couplet 40

ପଶୁର ଦେହେ ରୋମ ଯେତେଜନ୍ମ ଲଭଇ ସେହିମତେ

Couplet 41

ଏହା ନ ଜାଣି ନୃପବରସେ ପଶୁ ବଧିଲା ଅପାର

Couplet 42

ତାହାର ଘୋର ତୀଷ୍ଣ-ବାଣପଶୁଏ ଲଭିଲେ ମରଣ

Couplet 43

ବରାହ ଗୟଳ ହରିଣଶଶା ମହିଷ ପଶୁଗଣ

Couplet 44

ମେଧ୍ୟ ଅମେଧ୍ୟ ପଶୁ ଯେତେଇତ୍ୟାଦି ଜୀବ ଯେ ବନସ୍ତେ

Couplet 45

ଏମନ୍ତେ ନାନା ଜୀବ ମାରିସେ ଧର୍ମ ପଥ ନ ବିଚାରି

Couplet 46

ବନ ଭ୍ରମଣେ ନୃପବରବହୁତ ଶ୍ରମ ହେଲା ତାର

Couplet 47

କ୍ଷୋଭିତ କ୍ଷୁଧା ତୃଷାକୁଳେଆତ୍ମା ପୀଡିତ ଶ୍ରମ ବଳେ

Couplet 48

ସତ୍ୱରେ ସଦନେ ପ୍ରବେଶସ୍ନାନାଦି ଭୋଜନ ସୁବେଶ

Couplet 49

ସୁଶାନ୍ତି କରାଇ ଶରୀରଅତି ଆନନ୍ଦେ ନୃପବର

Couplet 50

ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୁଷ୍ପମାଳଭୂଷଣ ହେଲା ମହୀପାଳ

Couplet 51

ଖଞ୍ଜିଣ ନାନା-ଆଭରଣସ୍ୱକାମ-ଭୋଗେ ନୃପରାଣ

Couplet 52

ଇଚ୍ଛଇ ପତ୍ନୀର ସଙ୍ଗତିଅନଙ୍ଗ-ପୀଡାରେ ନୃପତି

Couplet 53

ପ୍ରବେଶ ଅନ୍ତପୁରେ ଯାଇପତ୍ନୀ-ବିଷୟ ମନେ ଧ୍ୟାୟି

Couplet 54

ସକଳ ପୁରେ ସେ ରାଜନଆପଣା ପତ୍ନୀକି ଖୋଜିଣ

Couplet 55

ନ ପାଇ ସେ ନିଜ ଯୁବତୀସଖୀଙ୍କି ରାଇ ପଚାରନ୍ତି

Couplet 56

ବିଷାଦେ ପୁଛଇ ରାଜନଶୁଣଗୋ ଏ ମୋର ବଚନ

Couplet 57

ମୋ ପ୍ରାଣସଖୀ ଛନ୍ତି କାହିଁକହି ସନ୍ତୋଷ କର ଦେହୀ

Couplet 58

ସେ ଅର୍ଦ୍ଧଆତ୍ମାଟି ମୋହରଅର୍ଦ୍ଧକେ କେ ଧରେ ଶରୀର

Couplet 59

ସଦନେ ଅଛନ୍ତି ନା ଭଲେସଖୀଗଣଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମେଳେ

Couplet 60

ତୁମ୍ଭେ ତାହାଙ୍କ ଅନୁଚରକହ କୁଶଳ ତାହାଙ୍କର

Couplet 61

ଏମନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ରାଜନବାତୁଳେ କହଇ ବଚନ

Couplet 62

ସେ ଯେ ମୋହର ପ୍ରାଣଶାଖାତା ବିନୁ ନ ବର୍ତ୍ତଇ ଏକା

Couplet 63

ଶୁଣ ଗୋ ସଖୀଗଣ ମୋରଏ ଗୃହଧର୍ମର ବେଭାର

Couplet 64

ପତ୍ନୀ ନ ଥିଲେ ନ ଶୋଭନ୍ତିଏ ରାଜସମ୍ପଦ-ବିଭୂତି

Couplet 65

ସେ ଗୃହେ ନାହିଁ ଯେବେ ମାତାସୁପୁତ୍ରବତୀ ପତିବ୍ରତା

Couplet 66

ସେ ଗୃହପତି ଜୀବ ହୀନସୁଖେ ତା ନାହିଁ ପ୍ରୟୋଜନ

Couplet 67

ଯେସନେ ଚକ୍ରହୀନ ରଥବସିଲେ କାହିଁ ସୁଖ ଜାତ

Couplet 68

ତେସନେ ଗୃହିଣୀ ବିହୀନେଗୃହସ୍ଥ ନ ଶୋହେ ସଦନେ

Couplet 69

ଆତ୍ମା ବିହୁନେ ଯେହ୍ନେ ଦେହୀତା ଗୃହ ତେହ୍ନେ ନ ଶୋଭଇ

Couplet 70

କହ ମୋ କାହିଁ ସୁଲକ୍ଷଣୀସେ ମୋର ପ୍ରାଣ ଉଦ୍ଧାରିଣୀ

Couplet 71

ତା ବିନୁ ନ ସ୍ଫୁରଇ ଜ୍ଞାନକହି ଗୋ ରଖ ମୋ ଜୀକନ

Couplet 72

ବୁଡିଲି ମୁଁ ଦୁଃଖସାଗରେଉଦ୍ଧରି ରଖ ପ୍ରାଣ ଭଲେ

Couplet 73

ତା ଶୁଣି ସଖୀଗଣ ଭୟେବୋଲନ୍ତି ଶୁଣ ମହାରାୟେ

Couplet 74

ଆମ୍ଭେ ନ ଜାଣୁ ସେ କିମ୍ପାଇଁଭୂମିଶଯ୍ୟାରେ ଛନ୍ତି ଶୋଇ

Couplet 75

ଦେଖିଲେ ଦେଖ ମହାରାୟଆମ୍ଭେ ନଜାଣୁ ଅଭିପ୍ରାୟ

Couplet 76

ଶୁଣିଣ ସତ୍ୱରେ ରାଜନଅନ୍ତଃପୁରେ କଲା ଗମନ

Couplet 77

ରାଣୀକି ଦେଖି ସେ ରାଜନସତ୍ୱରେ କଲା ଆଲିଙ୍ଗନ

Couplet 78

ଭୂମିରୁ କୋଳରେ ବସାଇଅନେକ ଚାଟୁବାକ୍ୟ କହି

Couplet 79

କାମିନୀ ଦୁଃଖ-ବିମୋଚନେକହେ କାକୁସ୍ଥ ଭୟମନେ

Couplet 80

ଭୋ ସଖି ମୁଁ ଯେ ଅପରାଧୀତୋ ସଙ୍ଗ ତେଜି ମୁଁ ଦୁର୍ବଦ୍ଧି

Couplet 81

ମୃଗୟା ଛଳେ ବନେ ଗଲିଏଣୁ ଅପ୍ରିୟ ତୋର ହେଲି

Couplet 82

ତୁ କ୍ଷମା ନ କଲେ ସୁନ୍ଦରୀମୁଁ ପ୍ରାଣ ନ ପାରବି ଧରି

Couplet 83

ପତି ବିନୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିମାନ ନ ତେଜେ ସେ ମାନିନୀ

Couplet 84

ଅନେକ ବିନୟେ ରାଜନଚରଣେ ପଡିଲା ତକ୍ଷଣ

Couplet 85

ଚରଣ ଧରି ତାର ରାୟେଅତି ବିଭ୍ରମ ଶୋକେ କହେ

Couplet 86

ଭୋ ସଖି ତୋର ଚିନ୍ତାଭରେମୋ ପ୍ରାଣ ନ ରହେ ଶରୀରେ

Couplet 87

ସୁବାକ୍ୟ ହସି ଏବେ କହବିକଳ ହେଉଅଛି ଦେହ

Couplet 88

ଭୋ ସ୍ତିରୀରତ୍ନ ଶିରୋମଣିମୋ କାମ ଦୁର୍ଗତି-ତାରିଣୀ

Couplet 89

ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ କେବା ପାରେଏ ଦୋଷ କ୍ଷମା କରିବାରେ

Couplet 90

ଯେ ପୁଣ୍ୟବନ୍ତ ଭୃତ୍ୟଠାରେଦୋଷେ ଦଣ୍ତନ୍ତି ପ୍ରଭୁତ୍ୱରେ

Couplet 91

ଦୋଷାନୁକ୍ରମେ ପାଇ ଦଣ୍ତତା ଅପରାଧ ହୋଏ ଖଣ୍ତ

Couplet 92

ଯେ ସ୍ୱାମୀ ଭୃତ୍ୟେ ନ ଦଣ୍ତନ୍ତିକପଟଭାବ ତାଙ୍କ ମତି

Couplet 93

ସେ ନିତ୍ୟେ ଭୟ-ଦୁଃଖେ ଦହେସେବକଭାବ କାହିଁ ରହେ

Couplet 94

ସ୍ୱାମୀ ସେବକେ ଯେବେ ଦଣ୍ତିଦିଅନ୍ତି ଅନୁଗ୍ରହେ ମଣ୍ତି

Couplet 95

ତା ଯେବେ ଭୃତ୍ୟ ନ ବୁଝଇସେ ମୂଢ଼ ଅଧମ ଅଟଇ

Couplet 96

ତାହାର କାହିଁ ଜ୍ଞାନ-ବୁଦ୍ଧିଚିନ୍ତା-ବିଭ୍ରମେ ନିରବଧି

Couplet 97

ଯେସନେ ପିତା ଅଭିମାନେବାଳକ ରୋଦେ ଭୟଚ୍ଛନ୍ନେ

Couplet 98

ସେ ପୁତ୍ର ଦୋଷ ନ ଧରନ୍ତିପୁଣି ବାଳକେ ଆଶ୍ୱାସନ୍ତି

Couplet 99

ସେ ରୂପେ ମୋର ଅଭିମାନଭୋ ସଖି କର ବିମୋଚନ

Couplet 100

ମୁଁ ଯେ ତୁମ୍ଭର ନିଜ ପତିମୃଗୟା ଶ୍ରମେ ଦୁଃଖ ଅତି

Couplet 101

ଏବେ ତୁ ତେଜି ଅଭିମାନଆପଣା କରି ମୋତେ ଘେନ

Couplet 102

ହେ ନାରୀବର ଶୁଣ ଏବେତୋ ଅପରାଦୀ ଆନ ଯେବେ

Couplet 103

ବିପ୍ର ବୈଷ୍ଣବ ନୋହିଥିଲେଅବଶ୍ୟ ଦଣ୍ତିବଇଁ ଭଲେ

Couplet 104

ପଳାଇ ଏ ତିନିଭୁବନେଯେବେ ପଶିବ ଭୟଛନ୍ନେ

Couplet 105

ତାରେ ଶରଣ ରଖେ କେବାତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ସୁରଦେବା

Couplet 106

ଏବେ ମୋ ଚିନ୍ତା-ତାପ-ଜ୍ୱରତୋର କଟାକ୍ଷେ ଦୂର କର

Couplet 107

ଭୋ ସଖି ତୋ ଚାରୁ ଆନନତିଳେ ହେଁ ଦେଖିଲେ ମଳିନ

Couplet 108

ମୋର ଜୀବନ ହୋଏ ଦୁଃଖୀସ୍ନାନାଦି ଭୋଜନ ଉପେକ୍ଷି

Couplet 109

ଏ ଶୁଭ୍ରତନୁ ତୋ ଧୂସରଶୟନ କରିଛୁ ଭୂମିର

Couplet 110

କେ ପ୍ରାଣୀ ଧରିବ ଜୀବନଦେଖି ତୋ ବିବର୍ଣ୍ଣ-ବଦନ

Couplet 111

ସୁନ୍ଦର ସୁକାନ୍ତି ତୋ ପ୍ରଭାଦେଖି ଟଳିବେ ସୁରଦେବା

Couplet 112

ତୋର ପଙ୍କଜାରୁଣାଧରଅଶେଷ ଭୁବନ ସୁନ୍ଦର

Couplet 113

ସେ ମୁଖେ ହସି ମୃଦୁବାଣୀକହି ତୁ ରଖ ପ୍ରାଣମଣି

Couplet 114

ମୁଁ ଯେ ତୋହର ପ୍ରାଣସଖାମୃଗୟା ଶ୍ରମେ ଭ୍ରମି ଏକା

Couplet 115

ତୁ ଶାନ୍ତି କର ଗୋ ମୃଗାକ୍ଷିମୋ ପ୍ରାଣ ଶରୀରୁ ଛାଡୁଛି

Couplet 116

ବିପଦ କାଳେ ଯେ ଯୁବତୀନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ନ ସେବନ୍ତି

Couplet 117

ସେ ନାରୀ ଜ୍ଞାନହୀନ-ମତିଜନାପବାଦେ ସେ ମରନ୍ତି

Couplet 118

ସେ ସ୍ତିରୀକୁଳେ ଲଜ୍ଜା ପାଇଉଭୟଲୋକ ତାର ନାହିଁ

Couplet 119

ଅନେକ ପ୍ରବୋଧ ବଚନକହିଣ ତୋଷିଲେ ରାଜନ

Couplet 120

ସେ ନାରୀ ମାନ ଦୂର କଲାସନ୍ତୋଷେ ସତ୍ୱରେ ଉଠିଲା

Couplet 121

ଏମନ୍ତେ ଶୁଣ ହେ ବିଦୁରସେ ପୁରଞ୍ଜନ ନୃପବର

Couplet 122

ତା ବଶେ ହୋଇଲା ଆୟତ୍ତବିଭ୍ରମ ହେଲା ତାର ଚିତ୍ତ

Couplet 123

ଏ ସର୍ବ ଅନୁଭବ ବାଣୀନାରଦ ନୃପରେ ବଖାଣି

Couplet 124

ଏ ସର୍ବ ଜ୍ଞାନମୟ ସାରଶୁଣନ୍ତେ ଖଣ୍ତେ ମାୟା ଘୋର

Couplet 125

ଶ୍ରବଣେ ହରଇ ପ୍ରମାଦନ ଲାଗେ ଗୃହବନ୍ଧ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ

Couplet 126

ବିବେକ ହୋଏ ବୁଦ୍ଧିମତିକୃଷ୍ଣ-ବିଷୟେ ବଢେ ମତି

Couplet 127

ଏ ସାଧୁଜନଙ୍କ ବିଚାରସଂସାରବନ୍ଧୁ ହୁଅ ପାର

Couplet 128

ଚତୁର୍ଥସ୍କନ୍ଧେ ଭାଗବତଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଚରିତ

Couplet 129

ଅମୃତ ଜ୍ଞାନମୟ ଗୀତକହିଲେ ବିପ୍ର ଜଗନ୍ନାଥ