Adhyaya 26

Couplet 1

କୃଷ୍ଣ ବୋଲନ୍ତି ବତ୍ସ ଶୁଣକହିବା ତ୍ରିଗୁଣ ଲକ୍ଷଣ

Couplet 2

ତପସ୍ୟା ତ୍ୟାଗ ଶମ ଦମସତ୍ୟ ସନ୍ତୋଷ ଦୟା ଧର୍ମ

Couplet 3

ତିତିକ୍ଷା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଲଜ୍ଜା ସ୍ତୁତିନିଷ୍ପୃହମତି ଆତ୍ମରତି

Couplet 4

ଏ ସର୍ବ ଭାବ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣେସାଂଖ୍ୟଯୋଗର ପରମାଣେ

Couplet 5

ଏବେ ହୋ ସ୍ଥିରମନେ ଶୁଣରାଜସ୍ୱ ଗୁଣର ଲକ୍ଷଣ

Couplet 6

କାମ ବ୍ୟାପାର ତୃଷ୍ଣା ମଦଗର୍ବ ବିଳାସ ମତିଭେଦ

Couplet 7

ଯଶ ପ୍ରଭାବ ସୁଖଇଚ୍ଛାଲୋଭ ସଙ୍କଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଦୀକ୍ଷା

Couplet 8

ଉଦ୍ୟମ ବୀର୍ଯ୍ୟ ପରିହାସଭଣେ ଉତ୍ସାହ ସ୍ତୁତି ଆଶ

Couplet 9

ଏତେ ଲକ୍ଷଣେ ରଜୋଗୁଣଶୁଣ ହୋ ତାମସ ଲକ୍ଷଣ

Couplet 10

ବିଷାଦ କ୍ରୋଧ ଲୋଭ ହିଂସାଯାଚଜ୍ଞା ଦମ୍ଭ ମିଥ୍ୟାଭାଷା

Couplet 11

କନ୍ଦଳ ଶୋକ ଅଭିମାନବିଳାସ ଅଳସ ଶୟନ

Couplet 12

ଏତେ ତାମସ ଗୁଣ ଜାଣିଏବେ ହୋ ଶୁଣ ତତ୍ତ୍ୱବାଣୀ

Couplet 13

ମିଶ୍ରିତ-ଗୁଣର ଲକ୍ଷଣମୁହିଁ ମୋହର ଏହି ଭ୍ରମ

Couplet 14

ଯା' ଚିତ୍ତ ଧର୍ମ ଅର୍ଥ କାମେଦୃଢେ ରମଇ ଗୃହାଶ୍ରମେ

Couplet 15

ତ୍ରିଗୁଣେ ଜନ୍ମ ତା'ର ଜାଣଏବେ କହିବା ବୀର ଶୁଣ

Couplet 16

ଯାହାର ଶମ ଦମ ଦୟାସୁଶାନ୍ତି ଅନ୍ତରେ ନିର୍ମାୟା

Couplet 17

ସେ ସତ୍ତ୍ୱଯୁତ ଅନୁମାନିକାମାଦି ଯୁକ୍ତ ରଜୋଗୁଣୀ

Couplet 18

ଦମ୍ଭ ମତ୍ସର କ୍ରୋଧ ଯା'ରସେ ପ୍ରାଣୀ ତମ ଦୁରାଚାର

Couplet 19

ଯେ ସର୍ବ ଧର୍ମ ପରିହରେମୋ' ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭକ୍ତି କରେ

Couplet 20

ଯେ ସର୍ବଭାବେ ନିରପେକ୍ଷସେ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ

Couplet 21

ଆତ୍ମ-କଲ୍ୟାଣ ଆଶେ ମୋତେଭଜେ ରାଜସ ସେ ଯୁଗତେ

Couplet 22

ଯେ ହିଂସାକର୍ମେ ଭଜେ ମୋତେତାମସ ବୋଲି ଜାଣ ଚିତ୍ତେ

Couplet 23

ଏଣୁ ତ୍ରିଗୁଣ-ଚିହ୍ନ ଜାଣିଶୁଣ କହିବା ପରିମାଣି

Couplet 24

ଜୀବର ସଙ୍ଗ ତିନିଗୁଣେମୋହର ସଙ୍ଗ ନାହିଁ ତେଣେ

Couplet 25

ତ୍ରିଗୁଣେ କର୍ମଫଳ ଭୁଞ୍ଜେଜୀବ ସଂସାର-ଚକ୍ରେ ମଜ୍ଜେ

Couplet 26

ଏଣୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକେ ଯେତେ ପ୍ରାଣୀସ୍ୱଭାବେ ରଜ ତମ ଜିଣି

Couplet 27

ନିର୍ମଳ-ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣ ଯେବେସକଳ ସିଦ୍ଧି ଲଭେ ତେବେ

Couplet 28

ଯେ ରଜୋଗୁଣେ ସଙ୍ଗ ହୋଇସେ ଦୁଃଖ ଯଶଶ୍ରୀ ଲଭଇ

Couplet 29

ଯେ ମୂଢ ତମୋଗୁଣେ ମିଶେସେ ଶୋକ-ମୋହ-ହିଂସା ବଶେ

Couplet 30

ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିଶାନ୍ତନିର୍ଭୟ ବିଷୟ - ରହିତ

Couplet 31

ଚିତ୍ତେ ପ୍ରକାଶେ ସତ୍ତ୍ୱ ଯେବେଦୃଢେ ମୋହର ପାଦେ ସେବେ

Couplet 32

ଯେ କର୍ମଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ଅର୍ଥେମନ ଚଞ୍ଚଳ ଅବିରତେ

Couplet 33

ଭ୍ରମଇ ସଦା ନିରଳସଜାଣିବ ରାଜସ ପ୍ରକାଶ

Couplet 34

ଯାହାର ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର ନୋହେମନ ସଙ୍କଳ୍ପ ନାଶ ପ୍ରାୟେ

Couplet 35

ଅଜ୍ଞାନେ ବିଷାଦ ହୁଅଇତମ ବଢଇ ଜାଣ ତୁହି

Couplet 36

ଏ ସତ୍ତ୍ୱ ରାଜସ ତାମସଦେବତା ମନୁଷ୍ୟ ରାକ୍ଷସ

Couplet 37

ନିବୃତ୍ତି ପ୍ରବୃତ୍ତି ମୋହରେକ୍ରମେ ତ୍ରିଗୁଣେ ସେ ସଞ୍ଚରେ

Couplet 38

ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣରୁ ଜାଗରଣଯେ ସ୍ୱପ୍ନ ରଜୋଗୁଣୁ ଜାଣ

Couplet 39

ତମୁଁ ସୁଷୁପ୍ତି ପ୍ରାଣୀଙ୍କରନିର୍ଗୁଣ ଅବସ୍ଥା ଅନ୍ତର

Couplet 40

ଏ ତିନିଗୁଣ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେଶେସୁଖେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ-ପ୍ରାଣୀ ବସେ

Couplet 41

ତାମସ ଗୁଣ ଅଧୋଗତିସେ ପ୍ରାଣୀ ନରକେ ପଡ଼ନ୍ତି

Couplet 42

ଯେ ପ୍ରାଣୀ ରଜୋଗୁଣେ ଯୁତସେ ମଧ୍ୟ-ଲୋକେ ଗତାଗତ

Couplet 43

ଭୁଞ୍ଜଇ ସୁଖଦୁଃଖ କରିସମ୍ପଦେ ବିପଦେ ବିହରି

Couplet 44

ସାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରାଣୀ ଯେବେ ମରେସ୍ୱର୍ଗ-ସମ୍ପଦ ଭୋଗ କରେ

Couplet 45

ଯେବେ ମରଇ ରଜୋଗୁଣୀଏ ନରଲୋକେ ତା ଭ୍ରମଣି

Couplet 46

ଯେ ପ୍ରାଣୀ ତମୋଗୁଣେ ମରେମହାନରକେ ସେ ସଞ୍ଚରେ

Couplet 47

ମୁହିଁ ନିର୍ଗୁଣ ନିରାକାରନିର୍ଗୁଣେ ମୋ' ଲୋକେ ସଞ୍ଚାର

Couplet 48

ଜଗତେ କର୍ମ ଯେ କରନ୍ତିସେ ଫଳ ମୋତେ ସମର୍ପନ୍ତି

Couplet 49

କିବା ନିଷ୍କାମେ ତାହାତେଜେସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବେ ମୋତେ ଭଜେ

Couplet 50

ଯେ ରଜୋଗୁଣୀ ଏ ଜଗତେକର୍ମ କରନ୍ତି ସଙ୍କଳ୍ପିତେ

Couplet 51

ଦମ୍ଭ-ମତ୍ସର-ହିଂସାମାନତାମସ କର୍ମେ ଏ ପ୍ରଧାନ

Couplet 52

ଯେ କର୍ମ କରେ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣେତା' ଜାଣି ମୁକତି ଲକ୍ଷଣେ

Couplet 53

ସଙ୍କଳ୍ପ-ବିକଳ୍ପ କାରଣେଜ୍ଞାନ-ସାଧନ ରଜୋଗୁଣେ

Couplet 54

ପ୍ରାକୃତଭାଗ ତମୋଗୁଣଅଜ୍ଞାନ ସଂସାର କାରଣ

Couplet 55

ମୋରେ ଅର୍ପିତ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନନିର୍ଗୁଣ-ସାଧନ-ଲକ୍ଷଣ

Couplet 56

ସାତ୍ତ୍ୱିକ-ଫଳେ ବନବାସଗ୍ରାମେ କର୍ମସାଧେ ରାଜସ

Couplet 57

ମଦିରାପାନେ ଗୋଷ୍ଠିମେଳୀଦ୍ୟୂତ ଶକଟା ପଶା ଖେଳି

Couplet 58

ତାମସଗୁଣ ଫଳ ଏତେଗ୍ରାମ-ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟଗତେ

Couplet 59

ମୋର ମନ୍ଦିରେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମସାତ୍ତ୍ୱିକମତେ କରେ ଧର୍ମ

Couplet 60

ମୋ' କଥା ଶ୍ରବଣ-କୀର୍ତ୍ତନତା'କୁ ନ ବାଧେ ତିନିଗୁଣ

Couplet 61

ସାତ୍ତ୍ୱିକକର୍ତ୍ତା କର୍ମଭାଗସେ ମୋତେ କରେ ଫଳତ୍ୟାଗ

Couplet 62

ରାଜସକର୍ତ୍ତା କର୍ମଭାଗୀସକାମ ଭୋଗେ ଅନୁରାଗୀ

Couplet 63

ସ୍ୱଭାବେ କର୍ମଗୁଣ ତମମୂଢ ଅଜ୍ଞାନ ମତିଭ୍ରମ

Couplet 64

ମୋର ଆଶ୍ରିତ-ପ୍ରାଣୀ ଯେତେନିର୍ଗୁଣ ସଞ୍ଚରନ୍ତି ନିତ୍ୟେ

Couplet 65

ସାତ୍ତ୍ୱିକଶ୍ରଦ୍ଧା ଜ୍ଞାନରସେରାଜସ ଶ୍ରଦ୍ଧା କର୍ମେ ବସେ

Couplet 66

ତାମସଶ୍ରଦ୍ଧା ପାପକର୍ମେନିରତେ ବଢଇ ଅଧର୍ମେ

Couplet 67

ମୋର ସେବାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୁଣନିଷ୍କାମ ସ୍ୱଭାବେ ନିର୍ଗୁଣ

Couplet 68

ସାତ୍ତ୍ୱିକ ପବିତ୍ର ଆହାରଭୁଞ୍ଜଇ ନିତ୍ୟେ ନିର୍ବିକାର

Couplet 69

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ତୁଷ୍ଟି-ହେତୁ ରସଅପଥ୍ୟ ଭୁଞ୍ଜଇ ରାଜସ

Couplet 70

ସକଳ ଗୁଣେ ହୀନ ହୋଇଦୁଃଖ-ଦୁରିତ ଥାଏ ଯହିଁ

Couplet 71

ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହୀନ-ଆଚରଣତାମସ ଭୋଜନ ଲକ୍ଷଣ

Couplet 72

ଯେ ଦ୍ରବ୍ୟ ମୋତେ ସମର୍ପଣନିର୍ଗୁଣ ଆହାର ଲକ୍ଷଣ

Couplet 73

ସାତ୍ତ୍ୱିକ ସୁଖ ଆତ୍ମାଧ୍ୟାନେରାଜସ ବିଷୟ-ଗ୍ରହଣେ

Couplet 74

ତାମସ ସୁଖ ଦ୍ୱନ୍ଦ -ମୋହନିର୍ଗୁଣ ସୁଖ ମୋ' ଆଶ୍ରୟ

Couplet 75

ଯେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଶକାଳ କର୍ମଆକୃତି ଫଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜ୍ଞାନ

Couplet 76

ଅବସ୍ଥା ନିଷ୍ଠା ଆଦି ଜାଣତ୍ରିଗୁଣ ସକଳ ଏ ଧର୍ମ

Couplet 77

ଯେ କିଛି ଦେଖି ଶୁଣି କର୍ଣ୍ଣେଯେ ଅବା ସ୍ଥାପି ଅନୁମାନେ

Couplet 78

ପ୍ରକୃତି ପୁରୁଷରୁ ଜାତଏ ସର୍ବ ତ୍ରିଗୁଣେ ଯନ୍ତ୍ରିତ

Couplet 79

ଏ ତିନିଗୁଣ ଯେବେ ଜିଣିଶୁଣ ଉଦ୍ଧବ ପରିମାଣି

Couplet 80

ସକଳ-ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଯେବେମୋତେ ଭଜଇ ଭକ୍ତିଭାବେ

Couplet 81

ସେ ସର୍ବଭାବେ ଭକ୍ତି ସାଧେସଂସାର ତାହାରେ ନ ବାଧେ

Couplet 82

ଏ ବୋଲ ବୁଝି ଜୀବ ଯେବେଆଶ୍ରେ କରଇ ମୋର ଭାବେ

Couplet 83

ସର୍ବ-ସଂଶୟ ଦୂର କରିନିସ୍ତରେ ନରଦେହ ଧରି

Couplet 84

ସକଳ ଭାବେ ନିରପେକ୍ଷତ୍ରିଗୁଣ ଜିଣେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ

Couplet 85

ନିର୍ଗୁଣ ପୂର୍ଣ୍ଣବ୍ରହ୍ମେ ମିଶେନିଶ୍ଚିନ୍ତେ ଭବଭୟ ନାଶେ

Couplet 86

ବୋଲଇ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥଭାଷାପ୍ରବନ୍ଧେ ଭାଗବତ

Couplet 87

ଉଦ୍ଧବ-ବୋଧ କୃଷ୍ଣରସନିତ୍ୟେ ସୁଜନେ ଏଣେ ରସ