Adhyaya 21

Couplet 1

ଉଦ୍ଧବ କୃଷ୍ଣମୁଖ ଚାହିଁବୋଲଇ ଶିରେ କରଦେଇ

Couplet 2

ଭୋ ନାଥ ଦେବ ତୋର ବାଣୀବିଧି-ନିଷେଧ ମାର୍ଗେ ଭଣି

Couplet 3

ସର୍ବ ବିଷୟ ନାନା ଭେଦକ‌ହଇ ଗୁଣ-ଦୋଷ-ବାଦ

Couplet 4

ସ୍ୱର୍ଗ ନରକ ବେନିମାର୍ଗବିଧି-ନିଷେଧ କର୍ମ‌ଭୋଗ

Couplet 5

କର୍ମ ସାଧିଲେ ବେନିମତେଅନ୍ତେ ଗମନ୍ତି ବେନିପ‌ଥେ

Couplet 6

ଏ ବେଦ ଜଗତ ଈଶ୍ୱରସଂସାର ଚକ୍ର ମୂଳାଧାର

Couplet 7

ଏ ବେଦ ସର୍ବଭୂତ ଆଖିବାହ୍ୟ ଅନ୍ତରେ କର୍ମ ସାକ୍ଷୀ

Couplet 8

ଏ ମାର୍ଗେ ଗୁଣଦୋଷ ସାରଏଣେ ନ ତୁଟଇ ସଂସାର

Couplet 9

ନାଶଇ ଗୁଣ-ଦୋଷ-ଭେଦଏ ବିନା କାହିଁ ମୋକ୍ଷ‌ପଦ

Couplet 10

ତୋ' ମୁଖୁଁ ପୂର୍ବେ ମୁହିଁ ଶୁଣିଏ କ‌ଥା ମ‌ନେ ପରିମାଣି

Couplet 11

ସଂଶୟ କଲି ଭ୍ରମଚିତ୍ତେଭୋ ନାଥ କ‌ହ ମୋ' ଅଗ୍ରତେ

Couplet 12

ଏମନ୍ତ ଉଦ୍ଧବ ବଚନଶୁଣି କ‌ହ‌ନ୍ତି ଭଗବାନ

Couplet 13

ଉଦ୍ଧବ ଏକମନେ ଶୁଣଯେ ଯୋଗ ଲୋକ-ପରିତ୍ରାଣ

Couplet 14

ଭକତି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଘେନିଏମନ୍ତେ ଯୋଗମାର୍ଗ ତିନି

Couplet 15

ଏ ତିନିପଥୁଁ ଅନ୍ୟମତେଉପାୟ ନ ଦେଖି ଜଗତେ

Couplet 16

ଏ କଥା ଶୁଣ ମନଦେଇଉତ୍ତମ ଶିଷ୍ୟେ ଏହା କହି

Couplet 17

ଏ ତିନିଯୋଗ ତୋ'ର ଆଗେଶୁଣ କହିବି ବେଦମାର୍ଗେ

Couplet 18

କର୍ମର ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରିବିଷ୍ଣୁର ଭାବ ଚିତ୍ତେ ଧରି

Couplet 19

ଦିନ ବଞ୍ଚଇ ଦୃଢଭାବେସେ ଅଧିକାରୀ ଜ୍ଞାନଯୋଗେ

Couplet 20

ତାହାକୁ ବୋଲି ଜ୍ଞାନଯୋଗୀନିର୍ଲେପଜ୍ଞାନେ ସୁଖଭୋଗୀ

Couplet 21

ଯାହାର କର୍ମଭୋଗ ଚିତ୍ତେନିବର୍ତ୍ତ ନୋହେ କଦାଚିତେ

Couplet 22

ତାହାର କର୍ମଯୋଗ ସାରବେଦ-ବିହିତ ଯେ ବେଭାର

Couplet 23

ତାହାକୁ ବୋଲି କର୍ମଯୋଗୀଯେ କର୍ମଯୋଗେ ସୁଖଭୋଗୀ

Couplet 24

ବିଷୟରସ ଥାଇ ଚିତ୍ତେବୈରାଗ୍ୟ ସମ୍ଭବେ କିଞ୍ଚିତେ

Couplet 25

ମୋ' ନାମ ଶ୍ରବଣ କୀର୍ତ୍ତନେଶ୍ରଦ୍ଧା ଉପୁଜେ ଯା'ର ମନେ

Couplet 26

ସେ ଭକ୍ତିଯୋଗେ ଅଧିକାରୀକେବେହେଁ ନୁହଁଇ ସଂସାରୀ

Couplet 27

ମୁଁ ତାକୁ କରଇ ସଦୟତାହାର ସୁବିଦ୍ଧି ଉଦୟ

Couplet 28

ସକଳ ସିଦ୍ଧି ସେ ସାଧଇତାହାର କର୍ମବନ୍ଧ ନାହିଁ

Couplet 29

ଯାବତ ଜ୍ଞାନ ନୋହେ ଚିତ୍ତେକର୍ମ ସାଧିବ ଲୋକମତେ

Couplet 30

ମୋ'ର ଅମୃତକଥା ପାନେଶ୍ରଦ୍ଧା ନୁହଇ ଯେତେଦିନେ

Couplet 31

ତାବତ ବେଦ ଅଧିକାରେକର୍ମ କରିବ ଏ ସଂସାରେ

Couplet 32

ଏ ତିନିଯୋଗ ବୀର ତୋତେକହିଲି ସ୍ୱକର୍ମ ଉଚିତେ

Couplet 33

ସ୍ୱଧର୍ମ ଭାବେ ଏ ଜଗତେଯଜ୍ଞାଦି କର୍ମ କରେ ଯେତେ

Couplet 34

ସେ କର୍ମଫଳ ଆଶା ତେଜେକେବଳ ମୋ' ଚରଣେ ଭଜେ

Couplet 35

ଉଦ୍ଧବ ରହେ ସେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତେନ ଗମେ ଦୁଃଖସୁଖ ପଥେ

Couplet 36

ସ୍ୱର୍ଗ-ସମ୍ପଦେ ଇଚ୍ଛାନାହିଁନରକେ ପଡ଼ିବ ସେ କାହିଁ

Couplet 37

ମୋ' ଭାବେ ରହେ ସେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତବିକର୍ମେ ନ ଭ୍ରମେ ତା'ଚିତ୍ତ

Couplet 38

ମୁହିଁ ବସଇ ତା'ର ଅଙ୍ଗେସକଳ ସିଦ୍ଧି ଥା'ନ୍ତି ସଙ୍ଗେ

Couplet 39

ଉଦ୍ଧବ ଚିତ୍ତେ ଅନୁମାନଏ ମୋ' ବିଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ

Couplet 40

ଜ୍ଞାନରୁ ଭକତି ଉଦୟଏଣୁ ଏ ଧନ୍ୟ ନରଦେହ

Couplet 41

ଏଣୁ ଏ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଜନେନିତ୍ୟେ ଚିନ୍ତନ୍ତି ଦୁଃଖମନେ

Couplet 42

ଭାରତଭୂମି ମଧ୍ୟେ ଯାଇମନୁଷ୍ୟଦେହ ଆମ୍ଭେ ପାଇ

Couplet 43

ଭକତିଯୋଗେ ଅନୁକ୍ଷଣେଭଜିବୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚରଣେ

Couplet 44

ନରକବାସୀ ଏହିମତେନିତ୍ୟେ ଚିନ୍ତନ୍ତି ହୃଦଗତେ

Couplet 45

ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରନରକ-ନିସ୍ତାରଣ-ଦ୍ୱାର

Couplet 46

ଆମ୍ଭେ ପାଇବା ଅବା କାହିଁପୂର୍ବ ଅର୍ଜିଲା ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ

Couplet 47

ଏମନ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗେ ନର୍କେ ଥାଇନିତ୍ୟେ ଚିନ୍ତନ୍ତି ଚିତ୍ତେ ଧ୍ୟାୟି

Couplet 48

କର୍ମ-ସାଧନା ନାହିଁ ତହିଁଏଣୁ ବାଞ୍ଛନ୍ତି ନରଦେହୀ

Couplet 49

ମନୁଷ୍ୟେ ସାଧି ଭକ୍ତିଯୋଗସ୍ୱର୍ଗ ନରକ ବେନିଭୋଗ

Couplet 50

ଏ ବୋଲ ବୁଝି ବୁଧଜନେଏ ବେନି ଦେଖନ୍ତି ସମାନେ

Couplet 51

ସଂସାର ଈଶ୍ୱରର ମାୟାଚିତ୍ତେ ଚିନ୍ତନ୍ତି ନିତ୍ୟେ ଏହା

Couplet 52

ସ୍ୱର୍ଗ-ନରକ ବେନିପଥେକେବେହେଁ ନ କଳ୍ପନ୍ତି ଚିତ୍ତେ

Couplet 53

ମନୁଷ୍ୟ ଦେହେ ମୂଢ଼ ନରେଅଜ୍ଞାନେ ଭ୍ରମନ୍ତି ସଂସାରେ

Couplet 54

ଯେ ଏ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଦେହ ବହିଆତ୍ମାର ଗତି ନ ଜାଣଇ

Couplet 55

ବିଷୟ-ରସେ କରେ ଆଶସେ ଦେହେ ପ୍ରୟୋଜନ କିସ

Couplet 56

ଯେ ଦେହ ନରକ ନିପାତେତାହା ନ ଇଚ୍ଛି କଦାଚିତେ

Couplet 57

ଏଣୁ ଏ ନରଦେହ ପାଇଯାବତ ମୃତ୍ୟୁ ନ ଘଟଇ

Couplet 58

ତାବତ ଜ୍ଞାନ-ବଇରାଗ୍ୟେମୋର ଭକତି ଯୋଗମାର୍ଗେ

Couplet 59

ବେଗେ ମରଣ ମୁଖୁଁ ତରମନୁଷ୍ୟଦେହ ନୋହେ ଚିର

Couplet 60

ଏ ଦେହ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ହେତୁସଂସାର-ସିନ୍ଧୁ-ପାର ସେତୁ

Couplet 61

ଏ ଦେହେବୃକ୍ଷେ ହଂସ ବସେଅଜ୍ଞାନେ ଫଳଲୋଭ ଆଶେ

Couplet 62

ବୃକ୍ଷ ଆବୋରି ଯମଦୂତେଅମୋଘ ଖଡ଼୍ଗ ଧରି ହସ୍ତେ

Couplet 63

ରାତ୍ର-ଦିବସ କାଟି ବଳେବୃକ୍ଷକୁ ଉପାଡ଼ନ୍ତି ସମୂଳେ

Couplet 64

ଏଣୁ ଏ ବୃକ୍ଷେ ହଂସପକ୍ଷୀଯମକିଙ୍କର ଘାତ ଲକ୍ଷ୍ୟି

Couplet 65

ଏ ଫଳଲୋଭ ଛାଡ଼ି ମନେସୁଜ୍ଞାନେ ରହେ ନିଜ ସ୍ଥାନେ

Couplet 66

ରାତ୍ର ଦିବସ କାଳଦୂତେଆୟୁଷ ହରନ୍ତି ନିରତେ

Couplet 67

ଏ ବୋଲ ବୁଝି ବୁଧନରେଆକୁଳେ କମ୍ପନ୍ତି ଅନ୍ତରେ

Couplet 68

ଏ ଦେହଧର୍ମ ଦୂରକରିଅଜ୍ଞାନ-ଚେଷ୍ଟା ପରିହରି

Couplet 69

ଶାନ୍ତି-ସମାଧି-ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନେଥା'ନ୍ତି ନିର୍ଗୁଣ ଆତ୍ମାଧ୍ୟାନେ

Couplet 70

ସର୍ବଶରୀର ମଧ୍ୟେ ସାରଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ନର-କଳେବର

Couplet 71

ସୁଲଭ-ନାବ ରୂପେ ଖଟେବନ୍ଧନ ଭବସିନ୍ଧୁ-ତଟେ

Couplet 72

ଏ ନାବେ ଗୁରୁ କର୍ଣ୍ଣଧାରମୁହିଁ ଅନୁକୂଳ ସମୀର

Couplet 73

ଏମନ୍ତ ନାବ ଥାଉଁ କୂଳେଯେ ବା ନ ତରେ ଭବଜଳେ

Couplet 74

ସେ ଜୀବ ହୀନ ମୂଢମତିତାହାକୁ ବୋଲି ଆତ୍ମାଘାତୀ

Couplet 75

ସଂସାର-କୂପେ ସେ ପତିତଦୁର୍ଲ୍ଲଭ-ଦେହେ ସେ ବଞ୍ଚିତ

Couplet 76

ଏଣୁ ନିବୃତ୍ତ ଚିତ୍ତେ ଯୋଗୀସର୍ବ-ଆରମ୍ଭ ପରିତ୍ୟାଗି

Couplet 77

ଅଭ୍ୟାସ ବଳେ ଅନ୍ତର୍ଗତେମନ ରୁନ୍ଧିବ ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତେ

Couplet 78

ଏ ମନ ସ୍ୱଭାବେ ଚଞ୍ଚଳକେବେହେଁ ନୁହଁଇ ନିଶ୍ଚଳ

Couplet 79

ପବନ-ଗତି ଅନୁରୋଧେସମେ ସାଧନ ଦୃଢବନ୍ଧେ

Couplet 80

ପବନ-ଦ୍ୱାରେ ମନ ଥୋଇଆସନ ଦୃଢବନ୍ଧେ ଦେଇ

Couplet 81

ଅଭ୍ୟାସେ ବଶ ହୋନ୍ତି ତା'ରପ୍ରାଣ-ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଅହଙ୍କାର

Couplet 82

ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଏଣେ ଧରିସାଧିବ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣେ ଭରି

Couplet 83

ପରମ ଯୋଗ ଏ ସାଧନଅଭ୍ୟାସେ ମନ ନିରୋଧନ

Couplet 84

ଚଞ୍ଚଳ ତୁରଙ୍ଗମ ଯେହ୍ନେଶ୍ରମେ ସୁସାଧ୍ୟ ଦିନେଦିନେ

Couplet 85

ଅଳପ ଅଳପ ଅଭ୍ୟାସେମନପବନ ସ୍ଥାପି ବସେ

Couplet 86

ନିଶ୍ଚିନ୍ତେ ରହେ ଦେହବହିସଂସାର ସାକ୍ଷୀପ୍ରାୟ ହୋଇ

Couplet 87

ଦେଖଇ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ମରଣଭବସାଗର ସଞ୍ଚରଣ

Couplet 88

ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଏ ଯେବେ ମନଅସତ୍ୟ ଦେଖେ ତ୍ରିଭୁବନ

Couplet 89

ଗୁରୁବଚନେ ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିରବୈରାଗ୍ୟ ବିଷୟେ ତାହାର

Couplet 90

ନିରତେ ହୋଇ ସ୍ଥିରମନାକ୍ରମେ ସେ ଖଣ୍ତେ ଦୁର୍ବାସନା

Couplet 91

ସଙ୍କଳ୍ପ ତୁଟେ ନିରବଧିଯମାଦି ଯୋଗପଥ ସାଧି

Couplet 92

ମନକୁ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନେ ଆଣିଭକତିଯୋଗେ ପରିମାଣି

Couplet 93

ମୋ' ରୂପ କରି ଉପାସନାକୀର୍ତ୍ତନ ଅର୍ଚ୍ଚନ ବନ୍ଦନା

Couplet 94

ମନ ସଂଯମ କରି ହୃଦେନିଶ୍ଚଳେ ଦେଇ ମୋ'ର ପାଦେ

Couplet 95

ଆନନ୍ଦେ ଭ୍ରମଇଁ ଶୟଳେଯେବେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗମେଳେ

Couplet 96

ନିନ୍ଦିତ-କର୍ମମାନ କରେସେ ପାପ ମୋର ଧ୍ୟାନେ ହରେ

Couplet 97

ଏ ବିନେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତେପାପ ନ ଯାଏ କଦାଚିତେ

Couplet 98

ଯେ ଯାହା ଅଧିକାର କର୍ମଏ ବିନେ ଅନ୍ୟ ଯେ ଅଧର୍ମ

Couplet 99

ମୋ' ନାମ ଶ୍ରବଣ-କୀର୍ତ୍ତନେଶ୍ରଦ୍ଧା ଉପୁଜେ ଯା'ର ମନେ

Couplet 100

ନିରତେ ସର୍ବକର୍ମ ତେଜେକେବଳ ଦୃଢ଼େ ମୋତେ ଭଜେ

Couplet 101

ସଙ୍କଳ୍ପ ଭୋଗ ଦୁଃଖମୟେଯେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତେ ସୁଖ ନୋହେ

Couplet 102

ଯେବା ମିଳିବ ଅକସ୍ମାତେଆନନ୍ଦେ ସମର୍ପିବ ମୋତେ

Couplet 103

ପୀରତି କରି ମୋ' ଚରଣେଭାବେ ଭଜିବ ଅନୁକ୍ଷଣେ

Couplet 104

ସୁଦୃଢେ ଭକତ-ସମାଜେମୁଁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ-ପଙ୍କଜେ

Couplet 105

ବସଇ କାମ ଦୂରକରିନିର୍ମଳ-ଜ୍ୟୋତି ରୂପ ଧରି

Couplet 106

ଯେବେ ସକଳଭୂତେ ଏକେମୁଁ ବସିଥିଲା ପ୍ରାୟ ଦେଖେ

Couplet 107

କାମ ନ ରହେ ତା'ର ଦେହେସଂସାରୁ ତରେ ଏ ଉପାୟେ

Couplet 108

ସଂଶୟ ଗ୍ରନ୍ଥି ତା'ର ହୃଦେମୁହିଁ ଛେଦଇ ଅପ୍ରମାଦେ

Couplet 109

ସକଳ କର୍ମ ତତକ୍ଷଣେଦହଇ ମୋହର ସ୍ମରଣେ

Couplet 110

ମୁହିଁ ଅଖିଳ-ଆତ୍ମା ଅଟେମୋର ଦର୍ଶନେ ସର୍ବତୁଟେ

Couplet 111

ଏ ଭାବ ବୁଝି ନିରବଧିଯତ୍ନେ ଭକତି ଯୋଗ ସାଧି

Couplet 112

ଏଣୁ ଭକତି-ଯୋଗଯୁକ୍ତେଯେ ଯୋଗୀ ଭଜେ ଦୃଢଚିତ୍ତେ

Couplet 113

ସେ ମହାଶୟ ଏ ଜଗତେଜ୍ଞାନ-ବୈରାଗ୍ୟ ଅନୁମତେ

Couplet 114

ଏଣୁ ସଂସାରେ ଯୋଗୀଜନନିର୍ବାଣପଦ ତପ ଦାନ

Couplet 115

ଜ୍ଞାନ ବୈରାଗ୍ୟ ଦୂରକରିମୋର ଭକତି ଅନୁସରି

Couplet 116

ସର୍ବ ସଂଶୟ ଦୂରକରିମାୟା ସଂସାରୁ ଯା'ନ୍ତି ତରି

Couplet 117

ଏଣୁ ଭକତ ମୋର ଯେବେକଳ୍ପଇ ସ୍ୱର୍ଗ-ଅପବର୍ଗେ

Couplet 118

ଆଉ ଅଧିକେ ବାଞ୍ଛା ଯେତେତା' ପାଦେ ଖଟନ୍ତି ସମସ୍ତେ

Couplet 119

ଏଣୁ ମୋ ଭାବ ଯେ ଜାଣଇତା'ର କଳ୍ପନା ଆର କାହିଁ

Couplet 120

ମୁହିଁ ସମ୍ପଦ ଦେଲେ ତା'ରେତକ୍ଷଣେ ଦୂରେ ପରିହରେ

Couplet 121

ସକଳଭାବେ ସେ ଉଦାରମୁଁ ନିରପେକ୍ଷ-ଜ୍ଞାନ ତା'ର

Couplet 122

ଏଣୁ ନିଷ୍ମାମ ଯାର ମତିସେ ଲଭେ ଏକାନ୍ତ ଭକତି

Couplet 123

ମୋର ଭକତ ଯେଉଁ ନରଶୁଭ-ଅଶୁଭ ନାହିଁ ତାର

Couplet 124

ତାହାର ନାହିଁ ଗୁଣ ଦୋଷସେ ପ୍ରାଣୀ ମୋହର ବିଶ୍ୱାସ

Couplet 125

ଏଣୁ ଭକତି-ଯୋଗ-ପଥେଯେ ପ୍ରାଣୀ ଆଶ୍ରେ କରେ ମୋତେ

Couplet 126

ସର୍ବ ସଙ୍କଳ୍ପ ତା'ରେ ମିଳେଯେ ମୋତେ ଭଜଇ ନିଶ୍ଚଳେ

Couplet 127

ଏଣୁ ମୁଁ ତୋହର ବଚନେଜ୍ଞାନ-ବୈରାଗ୍ୟ ଅନୁମାନେ

Couplet 128

କହିଲି ଭକତି ଲକ୍ଷଣଏବେ ହୋ ସାବଧାନେ ଶୁଣ

Couplet 129

ପାମର ହୀନ ଜଗନ୍ନାଥଗୀତ ପ୍ରବନ୍ଧେ ଭାଗବତ

Couplet 130

ଯାହା କହିଲି ଜନହିତେସୁଜନେ ଶୁଣ ଏକ ଚିତ୍ତେ

Couplet 131

ଉଦ୍ଧବ ମାଧବ ସମ୍ବାଦଶୁଣନ୍ତେ ନ ଲାଗେ ପ୍ରମାଦ

Couplet 132

କଳି-କଳୁଷ ନ ଲାଗଇସୁଜନେ ତର ଏହା ଗାଇ