Adhyaya 4

Couplet 1

ଏମନ୍ତେ ଭାଗବତବାଣୀସୂତମୁନିଙ୍କ ମୁଖୁ ଶୁଣି

Couplet 2

ମୁନିଙ୍କ ମଧ୍ୟେ କର୍ମଶୁଦ୍ଧଶୌନକ ନାମେ କୁଳବୃଦ୍ଧ

Couplet 3

ସର୍ବମୁନିଙ୍କ ଅବଧାନେପୁଚ୍ଛନ୍ତି ମଧୁର-ବଚନେ

Couplet 4

ହେ ସୂତ ତୁମ୍ଭେ ମହାଧୀରବକତାଜନ ମଧ୍ୟେ ବର

Couplet 5

ଗଙ୍ଗାର ତୀରେ ରାଜା ଆଗେଶୁକ କହିଲେ ବ୍ରହ୍ମଭାଗେ

Couplet 6

ଏ ଭାଗବତଧର୍ମ କେବେବ୍ୟାସ ରଚିଲେ କେଉଁ ଯୁଗେ

Couplet 7

ସେ କଥା କହ ଆମ୍ଭ ଆଗତୁମ୍ଭେ ସେ ଅଟ ମହାଭାଗ

Couplet 8

କାହାର ବୋଲେ କାହିଁ ବସିକି ଭାବେ କି ହେତୁ ଉେଦ୍ଦ୍ୟେଶି

Couplet 9

ଶୁକ ଯେ ତାହାଙ୍କ କୁମରସମଦରଶୀ ନିର୍ବିକାର

Couplet 10

ଏକାନ୍ତ-ମତି ରାତ୍ର ଦିନେକୃଷ୍ଣ-ମହିମା ଯାର ମନେ

Couplet 11

ନିର୍ମାୟା ମୂଢ଼ତା ପ୍ରତୀତିଲକ୍ଷି ନ ପାରେ କେହି ଗତି

Couplet 12

ଯାହାର ଆଗମନ କାଳେଦେବକନ୍ୟାଏ ଥିଲେ ଜଳେ

Couplet 13

ସ୍ୱଭାବେ ନଗ୍ନ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଧାଇଁଲେ ଲଜ୍ଜାକୁ ଉପେକ୍ଷି

Couplet 14

ଦେଖିବା ଅର୍ଥେ ଜଳତଟେମିଳିଲେ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟେ

Couplet 15

ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାହିଁଜଳେ ପଶିଲେ ବେଗେ ଯାଇ

Couplet 16

ସ୍ୱଭାବେ ସେ ସୁର-ଯୁବତୀଜାଣନ୍ତି ସର୍ବପ୍ରାଣୀ ଗତି

Couplet 17

ଦେଖି କନ୍ୟାଙ୍କ ମୂଢ଼ଗତିଚଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାସଙ୍କର ମତି

Couplet 18

ଏମନ୍ତେ କନ୍ୟାଗଣେ ଚାହିଁବ୍ୟାସ କହନ୍ତି ଖେଦ ବହି

Couplet 19

ପୁଣି କ୍ଷଣକେ ପାଇ ଶାନ୍ତିକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ପଚାରନ୍ତି

Couplet 20

ଅଇଲ ମୋର ପୁତ୍ର ଚାହିଁକିମ୍ପା ପଶିଲ ଜଳେ ଯାଇ

Couplet 21

ଏ କିସ ତୁମ୍ଭର ବେଭାରସେ ଶୁକ ମୋହର କୁମର

Couplet 22

ତରୁଣ ବୟସ ତାହାରଏ ବୃଦ୍ଧ-ଶରୀର ମୋହର

Couplet 23

ବ୍ୟାସ-ବଚନେ ନାରୀଗଣେତକ୍ଷଣେ ନମିଲେ ଚରଣେ

Couplet 24

ବୋଲନ୍ତି ବ୍ୟାସ ମୁଖ ଚାହିଁସଂସାର ତାଙ୍କ ଦେହେ ନାହିଁ

Couplet 25

ତୁମ୍ଭେ ଯେ ବୋଲ ଆମ୍ଭେ ବୃଦ୍ଧବିଷୟରସେ ଅଛି ସଧ

Couplet 26

ଏ ଘେନି ହୋଇଲୁ ଅନ୍ତରଆମ୍ଭର ଦୋଷ କ୍ଷମାକର

Couplet 27

ଏମନ୍ତେ ଗଲେ ନାରୀଗଣେଶୁକ ରହିଲେ ସେହି ବନେ

Couplet 28

ସେ ଶୁକମୁନି କିସ କାର୍ଯ୍ୟେପ୍ରବେଶ କଲେ କୁରୁରାଜ୍ୟେ

Couplet 29

ଉନ୍ମତ୍ତ ଜଡ଼ରୂପ ବହିତାହାଙ୍କୁ କେହି ନ ଜାଣଇ

Couplet 30

କେମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷିତ ମେଳେମିଳିଲେ ଜାହ୍ନବୀର କୂଳେ

Couplet 31

ତହିଁ ଅନେକ ମୁନିମଧ୍ୟେଏ ଭାଗବତର ସମ୍ବାଦେ

Couplet 32

ପ୍ରଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରେ ସାୟଂକାଳେଯେ ନିତ୍ୟେ ଭିକ୍ଷାଅର୍ଥେ ମିଳେ

Couplet 33

ଗୋଦୋହ ମାତ୍ର ଦ୍ୱାରେ ରହିଗୃହୀଙ୍କି ତୀର୍ଥଫଳ ଦେଇ

Couplet 34

ସେ ମୁନି ପରୀକ୍ଷିତ ମେଳେମିଳିଲେ ପୂର୍ବ-ପୁଣ୍ୟ-ଫଳେ

Couplet 35

ସେ ପୁଣି ଭାଗବତ-ଶାସ୍ତ୍ରକହିଲେ ଏତ ଆଚମ୍ବିତ

Couplet 36

ସେ ଭାଗବତ ପରୀକ୍ଷିତସ୍ୱଭାବେ ଅଭିମନ୍ୟୁ-ସୁତ

Couplet 37

ତାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ-କର୍ମ ଯେତେକହିବା ଆମ୍ଭର ଅଗ୍ରତେ

Couplet 38

ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାୟ ତାହା ଶୁଣିତରିବୁ ଭବ-ତରଙ୍ଗିଣୀ

Couplet 39

ସେ ସର୍ବ-ରାଜାଙ୍କର ସାରପାଣ୍ତବବଂଶେ କୀର୍ତ୍ତିଧର

Couplet 40

ଏଡ଼େ ସମ୍ପଦ କରି ଦୂରକିମ୍ପା ରହିଲେ ଗଙ୍ଗାତୀର

Couplet 41

ଶତ୍ରୁ ରାଜାଏ ଯାର ପାଦନମନ୍ତି ଦେଇଣ ସମ୍ପଦ

Couplet 42

ଯୁବାବୟସେ ନରପତିତେଜିଣ ଅଚଳ ବିଭୂତି

Couplet 43

ଯେହୁ ଶରୀର ଏ ସଂସାରେବହଇ ପର ଉପକାରେ

Couplet 44

ହରିଚରଣ ଚିନ୍ତି ଚିତ୍ତେଯେ ରାଜା ବର୍ତ୍ତେ ଜନହିତେ

Couplet 45

ସେ କିମ୍ପା ଛାଡ଼ିଲେ ଜୀବନଉପେକ୍ଷି ଗୃହ-ଦାରା-ଧନ

Couplet 46

କହ କାରଣ କିବା ଅର୍ଥେସଂଶୟ ଛାଡ଼ିବ ଯେମନ୍ତେ

Couplet 47

ତୁମ୍ଭେ ସର୍ବଜ୍ଞ ନିର୍ବିକାରକହ ସଂଶୟ ଯାଉ ଦୂର

Couplet 48

ଏମନ୍ତେ ଶୌନକ ବଚନେସକଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁମାନେ

Couplet 49

କହନ୍ତି ସୂତ ମହାଋଷିମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରଶଂସି

Couplet 50

ଶୁଣ ସକଳ ମୁନିଜନଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚରିତ ବିଧାନ

Couplet 51

ତ୍ରେତୟା ଯୁଗ ଭୋଗ ଅନ୍ତେଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଉପଗତେ

Couplet 52

ବିଷ୍ଣୁର ଅଂଶେ ବ୍ୟାସମୁନିଜନ୍ମିଲେ ନରଦେହ ଘେନି

Couplet 53

ପରାଶରଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟେ ଜାତଯୋଜନଗନ୍ଧା ଗର୍ଭଗତ

Couplet 54

ସେ ଏକଦିନେ ପ୍ରାତଃକାଳେସ୍ନାହାନ ସାରି ଗଙ୍ଗାଜଳେ

Couplet 55

ଏକାନ୍ତେ ବଦରିକାଶ୍ରମେବସିଣ ନିଶ୍ଚଳ ଆସନେ

Couplet 56

ପର ଅପର ଜ୍ଞାନ ଜାଣେସକଳ-ଶାସ୍ତ୍ର ପରିମାଣେ

Couplet 57

ଯେ କାଳ ପୁରୁଷର ବଳେଯୁଗେ ଉଡ଼ନ୍ତି ଅନ୍ତରାଳେ

Couplet 58

ତାହାକୁ ନ ଦେଖନ୍ତି କେହିବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟେ ଦେହ ବହି

Couplet 59

ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବଳ ନିତ୍ୟେ ହରେଯୁଗ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ

Couplet 60

କଳି-ଆଗମେ ପ୍ରାଣିଙ୍କରଯେମନ୍ତ ହୋଇବ ବେଭାର

Couplet 61

ଶ୍ରଦ୍ଧା ଛାଡ଼ିବେ ଅତି ଦୂରେଦୁର୍ବଳ ହୋଇବେ ଶରୀରେ

Couplet 62

ବୁଦ୍ଧି ହୋଇବ ଲୋଭେ ଗ୍ରାସସ୍ୱଭାବେ ଅଳପ ଆୟୁଷ

Couplet 63

ଦୁର୍ଭଗା ହୋଇବେ ସକଳେଏହା ଜାଣିଲେ ଯୋଗବଳେ

Couplet 64

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ଚାରିବର୍ଣ୍ଣେକଳି ବଞ୍ଚିବେ ଯେଉଁ ଧମେ

Couplet 65

ବେଦ ଉଚିତ ଶୁଦ୍ଧକର୍ମଆଶ୍ରମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମ

Couplet 66

ଜୀବର ଶୁଦ୍ଧେ ଅର୍ଥ କରିଯେମନ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁମାୟା ତରି

Couplet 67

ଧର୍ମ ସାଧିବେ ଯଜ୍ଞମତେଏମନ୍ତ ଭାଳି ମୁନି ଚିତ୍ତେ

Couplet 68

ବେଦକୁ କଲେ ଚାରିଖଣ୍ତମଧ୍ୟେ ଭିଆଇ କର୍ମକାଣ୍ତ

Couplet 69

ଋକ ଯଜୁ ସାମ ଅଥର୍ବଏ ରୂପେ କରି ଭିନ୍ନଭାବ

Couplet 70

ପଞ୍ଚମ ବେଦ ଇତିହାସବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣ ଅଷ୍ଟାଦଶ

Couplet 71

ପଇଲ ମୁନିଙ୍କି ଆଣିଲେପ୍ରଥମବେଦ ପଢ଼ାଇଲେ

Couplet 72

ଜଇମିନିଙ୍କି ଦେଲେ ସାମଯଜୁ ଯେ ବଇଶମ୍ପାୟନ

Couplet 73

ଅଙ୍ଗିରାମୁନି ଅଥର୍ବଣେମୋ ପିତା ରୋମହରଷଣେ

Couplet 74

ପୁରାଣ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଦେଲେଏମନ୍ତେ କର୍ମ ସମ୍ପାଦିଲେ

Couplet 75

ସେ ଶିଷ୍ୟେ ବିଚାରି ନିଶ୍ଚଳେବେଦ-ବୃକ୍ଷକୁ ଯୋଗବଳେ

Couplet 76

ଅନେକ ଶାଖା ଭିଆଇଲେଶିଷ୍ୟେ ପ୍ରଶିଷ୍ୟେ ଶିଖାଇଲେ

Couplet 77

ଅଳପ ବୁଦ୍ଧି ନର ଯେତେବେଦ ଧରିବେ ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତେ

Couplet 78

ତେଣୁ ଏ ବେଦ ଭାଗ କଲେଯେ ଯାହା ମତି ଅନୁସାରେ

Couplet 79

ସ୍ତ୍ରୀ-ଶୂଦ୍ରଜନ ଏ ଜଗତେଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି ବେଦପଥେ

Couplet 80

ତାହାଙ୍କ ନିସ୍ତାରଣ ଅର୍ଥେଉପାୟ ଚିନ୍ତି ଦୟାଚିତ୍ତେ

Couplet 81

ବୁଦ୍ଧି-ମନ୍ଥନେ ବେଦ ମନ୍ଥିଭାରତ ପଦବନ୍ଧେ ଗୁନ୍ଥି

Couplet 82

ବେଦୁ ଉଦ୍ଧାରି ସାରଅର୍ଥସୃଜିଲେ ପୁରାଣ ଭାରତ

Couplet 83

ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିସ୍ତାରିବା ଅର୍ଥେକାନନେ ମିଳିଲେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତେ

Couplet 84

କଲେ ହେଁ ସର୍ବଧର୍ମ ଯେତେତୋଷ ନୋହିଲେ ହୃଦ ଗତେ

Couplet 85

ଆଶ୍ରିତ ସରସ୍ୱତୀ କୂଳେମନ ନ ରହଇ ନିଶ୍ଚଳେ

Couplet 86

ଯୋଗେ ନ ପାରି ଚିତ୍ତ ଧରିଚଞ୍ଚଳେ ଏମନ୍ତ ବିଚାରି

Couplet 87

ଅତି କଠୋରେ ବେଦ ଘେନିଗୁରୁ ଅନଳେ ଚିତ୍ତ ମାନି

Couplet 88

ଯେବା ଭାରତ କଲି ସାରସ୍ତ୍ରୀ-ଶୂଦ୍ରଜନଙ୍କ ନିସ୍ତାର

Couplet 89

ତେବେ ନିର୍ମଳ ନୋହେ ମନଚିନ୍ତା ଅନଳେ ଛନ ଛନ

Couplet 90

ଏ ମନ ଧରିବି କେମନ୍ତେନିଶ୍ଚଳ କରି ଜ୍ଞାନ ପଥେ

Couplet 91

ଯେତେ ଚିନ୍ତିଲି ବେଦଧର୍ମବିଚାରେ ଏ ସେ ମାୟାଭ୍ରମ

Couplet 92

ଏ ମାୟା ତୁଟଇ ଯେମନ୍ତେଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ଭକ୍ତି-ଯୋଗ ପଥେ

Couplet 93

କହିବି ଭାଗବତ ଧର୍ମଯେଣେ ନ ଲାଗେ ମାୟାଭ୍ରମ

Couplet 94

ଏମନ୍ତ ହୃଦୟେ ବିଚାରିମନକୁ ନ ପାରନ୍ତି ଧରି

Couplet 95

ଏମନ୍ତ ସମୟେ ନାରଦଆସନ୍ତେ ଶୁଭେ ବୀଣାନାଦ

Couplet 96

ତକ୍ଷଣେ ସରସ୍ୱତୀ ତଟେମିଳିଲେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ନିକଟେ

Couplet 97

ନାରଦ ଆଗମନ ଦେଖିତକ୍ଷଣେ ଆସନ ଉପେକ୍ଷି

Couplet 98

କେତେ ହେଁ ଦୂର ଆଗସରିନାରଦ କରେ କର ଧରି

Couplet 99

ବସାଇ ଉତ୍ତମ ଆସନେପୂଜିଲେ ଅତିଥି ବିଧାନେ

Couplet 100

ସେ ବ୍ୟାସ-ନାରଦଙ୍କ ପାଦେସୁଜନେ ପ୍ରଣମ ଆନନ୍ଦେ

Couplet 101

ଯାର ଚିନ୍ତନେ ପାପନାଶନମଇଁ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ