Adhyaya 16

Couplet 1

ସୂତ କହନ୍ତି ଅନୁରାଗେଆନନ୍ଦେ ମୁନିଙ୍କର ଆଗେ

Couplet 2

ସ୍ୱଭାବେ ଅଭିମନ୍ୟୁସୁତତେଜ-ବିକ୍ରମେ ପରୀକ୍ଷିତ

Couplet 3

ବ୍ରାହ୍ମଣବାକ୍ୟେ ଜନ୍ମକାଳେସମ୍ଭବି ହସ୍ତିନା-ମଣ୍ତଳେ

Couplet 4

ରାଜ୍ୟ ଆବୋରି ମହାତେଜେବିପ୍ରବଚନ ଗୁଣ ଭଜେ

Couplet 5

ବିରାଟସୁତ ସୁତା ଥିଲାସ୍ନେହେ ସେ ପରୀକ୍ଷିତେ ଦେଲା

Couplet 6

ଉତ୍ତରସୁତା ଭାଗ୍ୟବତୀନାମ ତାହାର ଈରାବତୀ

Couplet 7

ତାହାର ଗର୍ଭେ ଚାରିସୁତଧର୍ମେ ସମ୍ପାଦି ପରୀକ୍ଷିତ

Couplet 8

କୁମାର ଜନ୍ମଜୟ ଆଦିସକଳଗୁଣେ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି

Couplet 9

ଆନନ୍ଦେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଯଜ୍ଞେ ବରିଲା ପୁରୋହିତ

Couplet 10

ଗଙ୍ଗାର ତୀରେ ବେଦସିଦ୍ଧସାଧିଲା ତିନି ଅଶ୍ୱମେଧ

Couplet 11

ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲା ମନଭରିଦିଗବିଜୟେ ବିଜେ କରି

Couplet 12

କଳିଯୁଗକୁ ଏକଦିନେଦେଖିଲା ବେଳ ଅବସାନେ

Couplet 13

ସେ ଶୂଦ୍ରଜାତି ନୃପସଜେକାଷ୍ଠ ମୂଷଳ ଧରି ଭୁଜେ

Couplet 14

ଅଗ୍ରେ ଗୋମିଥୁନକୁ ଥୋଇହୁଙ୍କାରେ ପାଦ ପ୍ରହାରଇ

Couplet 15

ତାହାକୁ ଦେଖି ନୃପମଣିତକ୍ଷଣେ ଭୁଜ ଧରି ଆଣି

Couplet 16

ବନ୍ଧନ କଲା ବାହୁବଳେସେ ବୀର ଅବନୀ ମଣ୍ତଳେ

Couplet 17

ଏମନ୍ତେ ସୂତ ମୁଖୁ ଶୁଣିଶୌନକ ଆଦି ଯେତେ ମୁନି

Couplet 18

ଆନନ୍ଦେ ହୋଇ କୃତକୃତ୍ୟବୋଲନ୍ତି ଶୁଣ ମୁନି ସୂତ

Couplet 19

କେବଣ ହେତୁ ପରୀକ୍ଷିତଦିଗବିଜୟେ ଉପଗତ

Couplet 20

କଳିକି ଧରି ବାହୁବଳେବନ୍ଧନ କଲା କିମ୍ପା ଛଳେ

Couplet 21

ସ୍ୱଭାବେ ଶୂଦ୍ରରୂପ ଧରିକପଟେ ନୃପବେଶ କରି

Couplet 22

ପାଦେ ପ୍ରହାରିଲା କାହାକୁଭୋ ସୂତ କହିବା ଆମ୍ଭଙ୍କୁ

Couplet 23

ଯେ କୃଷ୍ଣକଥା ଶୁଭବାଣୀଏଜୀବ ତରେ ଯାହା ଶୁଣି

Couplet 24

ଶରୀର ବହି ମୋହକଳ୍ପେକି ଲାଭ ଅସତ୍ୟ ଆଳାପେ

Couplet 25

ଆୟୁଷ ଦିନୁଦିନ ତୁଟେଜଳ ଯେସନେ ଛିଦ୍ରଘଟେ

Couplet 26

କ୍ଷୁଦ୍ର ଆୟୁଷ ପ୍ରାଣୀଙ୍କରଅମୃତଦାତା ଚକ୍ରଧର

Couplet 27

ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଶ ଅର୍ଥେମୃତ୍ୟୁପୁରୁଷ ଏ ଜଗତେ

Couplet 28

ସେ ନୋହେ କାହାରି ଆୟତ୍ତକରଇ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ ଗ୍ରସ୍ତ

Couplet 29

ଯାବତ ଯମ ଏହିଠାରେମୃତ୍ୟୁ ନୋହିବ ମର୍ତ୍ତ୍ୟପୁରେ

Couplet 30

ସେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖୁ ନିସ୍ତାରଣକେବଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶରଣ

Couplet 31

କୃଷ୍ଣ-ଭକତି-ସୁଧାପାନେଅମୃତ-ପିହିତ-ବଚନେ

Couplet 32

ଦିନ ହରନ୍ତି ଦୁଃଖସୁଖେତାହାଙ୍କୁ ନାରାୟଣ ରଖେ

Couplet 33

ସ୍ୱଭାବେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ପ୍ରାଣୀନିଜ ଆୟୁଷ ନ ପ୍ରମାଣି

Couplet 34

ନିରତେ ମନ୍ଦକର୍ମ କରେତାର ଆୟୁଷ ଏ ସଂସାରେ

Couplet 35

ଅର୍ଦ୍ଧେ ହରଇ ନିଦ୍ରା ନିଶିଦିବସ ବ୍ୟର୍ଥକର୍ମେ ଗ୍ରାସି

Couplet 36

ଏମନ୍ତେ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଶନେସୂତ କହନ୍ତି ତୋଷମନେ

Couplet 37

ସେ ରାଜଋଷି ଯେତେବେଳେବସିଲେ ହସ୍ତିନା-ମଣ୍ତଳେ

Couplet 38

ବିଶେଷେ ଅର୍ଜୁନର ନାତିରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ

Couplet 39

କଳି-ପ୍ରବେଶ-କଥା ଶୁଣିଦିଗବିଜୟେ ନୃପମଣି

Couplet 40

ତାର ସଙ୍ଗତେ ନୃପବରେସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି ସମରେ

Couplet 41

ଉତ୍ତମରଥ ସଜକରିରଥେ ଯୋଚିଲା ଅଶ୍ୱଚାରି

Couplet 42

ଶ୍ୟାମ ତୁରଙ୍ଗ ମନୋଜବକେ କହୁ ଅଶ୍ୱଙ୍କ ପ୍ରଭାବ

Couplet 43

ଅଶ୍ୱଭୂଷିତ ଅଳଙ୍କାରଯେହ୍ନେ ଉଦିତ ଦିବାକର

Couplet 44

ରଥ ଉପରେ ସିଂହଧ୍ୱଜପୁରୁ ବାହାର ମହାରାଜ

Couplet 45

ଆବୃତ୍ତ ଚତୁରଙ୍ଗ ବଳେକେ ତାକୁ ସମ ମହୀତଳେ

Couplet 46

ଦିଗବିଜୟେ ବିଜେ କଲାଚାଲନ୍ତେ ଅବନୀ କମ୍ପିଲା

Couplet 47

ମିଳେ ଉତ୍ତର କୁରୁଦେଶେସର୍ବ ନୃପତି ତାର ବଶେ

Couplet 48

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କେତୁମାଳ ଜିଣିଭାରତବର୍ଷ ନୃପମଣି

Couplet 49

ବରଷ କିଂପୁରୁଷ ଆଦିଜିଣିଲା ସକଳ ସମ୍ପାଦି

Couplet 50

ସର୍ବ ନୃପତି ତା ଚରଣେଧନେ ଖଟିଲେ ଦାସପଣେ

Couplet 51

କେତେହେଁ ଲୋକ ତାର ଆଗେକୃଷ୍ଣଚରିତ ନାନାରଙ୍ଗେ

Couplet 52

ଆତ୍ମାକୁ ରଖିଲେ ଯେମନ୍ତେଦ୍ରୋଣକୁମର ଶସ୍ତ୍ରଘାତେ

Couplet 53

ବୃଷ୍ଣି ପାଣ୍ତବ ବନ୍ଧୁ ପଣେଭକତି କୃଷ୍ଣ ଚରଣେ

Couplet 54

ପୂର୍ବୁପୁରୁଷଙ୍କର ବାଣୀତୋଷ ତାହାଙ୍କ ମୁଖୁ ଶୁଣି

Couplet 55

ସନ୍ତୋଷ ହେଲେ ନୃପମଣିଉତ୍ତମ-ଧନ-ବସ୍ତ୍ର ଆଣି

Couplet 56

ତାହାଙ୍କୁ ଦେଲେ ପୁରସ୍କାରରତ୍ନ-କଙ୍କଣ-ମଣିହାର

Couplet 57

ପାଣ୍ତବ ତୁଲେ ଯେତେ ଭାବସଂସାରେ ସାଧିଲେ ମାଧବ

Couplet 58

ରଣେ ସାରଥି ପଣେ ରଥେଯେ ବନବାସ ଘୋରପଥେ

Couplet 59

ଦୁଃଖୁ ଉଦ୍ଧାରି ସଖାପଣେହସ୍ତିନା ଗଲେ ଦୂତପଣେ

Couplet 60

ଆସନ ଶୟନ ଭୋଜନେସ୍ମୃତିବଚନେ ବନ୍ଧୁପଣେ

Couplet 61

ଏ ଆଦି ଯେତେ କର୍ମକରିପାଣ୍ତବ ସଙ୍ଗତେ ବିହରି

Couplet 62

ସେ ଭାବଘେନି ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତେଭଜିଲା କୃଷ୍ଣ-ପାଦଗତେ

Couplet 63

ପୂର୍ବୁପୁରୁଷଙ୍କର ଧର୍ମସାଧିଲା ଅନୁଦିନେ କର୍ମ

Couplet 64

ସେ ପୁଣି ନିଜ କର୍ମବଶେଲଭିଲା ଅଳପ-ବୟସେ

Couplet 65

ତାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକଥା ଯେତେଶୁଣ ଶୌନକ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତେ

Couplet 66

ଧର୍ମ ଯେ ଏକପାଦ ବହିଦିନେ ସେ ବୃଷରୂପ ହୋଇ

Couplet 67

ଭୂମିକି ଦେଖି ଧେନୁରୂପେବିଶ୍ୱାସେ ମିଳିଲା ସମୀପେ

Couplet 68

ସେ ଧେନୁ ଅତିଦୁଃଖେ ଦୁଃଖୀଅଧୋବଦନେ ଅଶ୍ରୁମୁଖୀ

Couplet 69

କାନ୍ଦଇ ତେଜହୀନ ହୋଇବତ୍ସା ବିହୁନେ ଯେହ୍ନେ ଗାଈ

Couplet 70

ତାର ବଦନ ଚାହିଁ ଧୀରେଧର୍ମ ପୁଚ୍ଛଇ ପ୍ରିୟଭରେ

Couplet 71

ଭୋ ବସୁନ୍ଧରୀ ସତ୍ୟ କହତୋର ବିଷୟେ ମୋ ସନ୍ଦେହ

Couplet 72

ତୋର ଶରୀରେ କିବା ବ୍ୟାଧିଅନ୍ତର-ବାହାରେ ଆଚ୍ଛାଦି

Couplet 73

ବିରସ ବଦନ ତୋହରଯେ ମୁଖ ସ୍ୱଭାବେ ସୁନ୍ଦର

Couplet 74

କିବା ତନୟ ତୋର ମଲାସ୍ୱାମୀ ବା ଦୂରେ ପ୍ରବାସିଲା

Couplet 75

କିବା ତୋହର ମନବ୍ୟଥାକି ନଷ୍ଟଧନେ ତୋର ଚିନ୍ତା

Couplet 76

ଏକଇ ପାଦ ଦେଖି ମୋତେଦୟା ବସିଲା ତୋର ଚିତ୍ତେ

Couplet 77

କିବା ଏ ଘୋର କଳିକାଳେଶୂଦ୍ରେ ଭୁଞ୍ଜିବେ ତୋତେ ବଳେ

Couplet 78

କିବା ଦେବଙ୍କ ପ୍ରୀତି ଛଳେଯଜ୍ଞ ନୋହିଲା ମହୀତଳେ

Couplet 79

ତେଣୁ ବା ଇନ୍ଦ୍ର ନ ବର୍ଷିଲେଏଣୁ ବା ପ୍ରଜାନାଶ ଗଲେ

Couplet 80

କି ବା ପୁରୁଷେ ନିଜ ନାରୀଉପେକ୍ଷି ପରଦାରା କରି

Couplet 81

କି ବା ବାଳକେ ପିତାମାତାଛାଡ଼ିବେ ତେଣୁ ତୋର ଚିନ୍ତା

Couplet 82

କି ବା ବ୍ରାହ୍ମଣେ ବେଦବାଣୀସାଧିବେ ହୀନକୁଳେ ଆଣି

Couplet 83

କି ହୀନ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁ ରାଜାକଳି-ପୀଡ଼ିତ ଜନପ୍ରଜା

Couplet 84

ନିଜ ଭୁବନ ଛାଡ଼ି ଜନେପଶିବେ ଦୁର୍ଗମ-ବିିପିନେ

Couplet 85

ପ୍ରାଣୀ ନ ମଣି ସ୍ଥାନାସ୍ଥାନଆସନ ଶୟନ ଭୋଜନ

Couplet 86

କରିବେ ପରପାକେ ମତିପର ଯୁବତୀ ସଙ୍ଗେ ରତି

Couplet 87

କିବା ତୋହର ଗୁରୁଭାରଖଣ୍ତିଲା କୃଷ୍ଣ-ଅବତାର

Couplet 88

ତାର ଚରଣ ତୋ ଉପରଯେହ୍ନେ ଭୂଷିତ ଅଳଙ୍କାର

Couplet 89

ତାର ଚରିତ ଗୁଣଲୀଳାକିବା ତୋ ମନ ସୁମରିଲା

Couplet 90

ତାର ବିଯୋଗେ ତୋର ଚିତ୍ତଚିନ୍ତା-ସାଗରେ ମୋହଗତ

Couplet 91

ଏ ଆଦି ଯେତେ ଚିନ୍ତାଭାରକହ ତୋ ବିମନ ବେଭାର

Couplet 92

ଦେବେ ପୂଜନ୍ତି ତୋତେ ଭଲେଏବେ ଅବଜ୍ଞା କିବା କଲେ

Couplet 93

କାଳ ବା ତୋର ଶୁଭ ହରିଏଣୁ ଦିଶିଲୁ ହତଶିରୀ

Couplet 94

ଧର୍ମ ବୃଷଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଧରଣୀ କହେ ମନେ ଗୁଣି

Couplet 95

ଭୋ ବୃଷ ଯେତେ ପ୍ରଶ୍ନ ତୋରଏ ତୋତେ ନୋହେ ଅଗୋଚର

Couplet 96

ତୋହର ଚତୁର ଚରଣପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୁଖର କାରଣ

Couplet 97

ସତ୍ୟ ଶଉଚ ଦୟା କ୍ଷାନ୍ତିତ୍ୟାଗ ସନ୍ତୋଷ ଋଜୁବୃତ୍ତି

Couplet 98

ତପ ସମତା ଶମ ଦମତିତିକ୍ଷା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ

Couplet 99

ଜ୍ଞାନ ବୈରାଗ୍ୟ ଅଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ତେଜ ସ୍ମୃତି ଶୌର୍ଯ୍ୟ

Couplet 100

ଧୈର୍ଯ୍ୟ କୌଶଳ ମୃଦୁଭାବକାନ୍ତି ବାଗ୍ମିତା ସୁସ୍ୱଭାବ

Couplet 101

ବିନୟ ସହ ଓଜବଳସ୍ଥୈର୍ଯ୍ୟ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟ ଏ ସକଳ

Couplet 102

କୀର୍ତ୍ତି ମାନ ଅନହଙ୍କାରଏ ସର୍ବ ଯାହାର ଶରୀର

Couplet 103

ଏ ଆଦି ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ଯେତେକର୍ମ ସାଧନ ଏ ଜଗତେ

Couplet 104

ମହତଜନ ଆଚରଣଆତ୍ମାର ପରମ କାରଣ

Couplet 105

ଏ ସର୍ବଗୁଣ ସଉଭାଗେଗମିଲେ ଗୋବିନ୍ଦର ସଙ୍ଗେ

Couplet 106

ପଡ଼ିଲା କଳି ଦୃଷ୍ଟିପାତତେଣୁ ଶୋଚନା ମୋର ଚିତ୍ତ

Couplet 107

ସେ କୃଷ୍ଣ ବିରହେ କାତରତେଣୁ ଶୋଚନା ମୋର ଚିତ୍ତ

Couplet 108

ମୁଁ ଏବେ ଆତ୍ମାକୁ ସୁମରିଏ ସର୍ବଗୁଣ ମନେ ଧରି

Couplet 109

ତୋର ଚରଣ ଭଗ୍ନ ଦେଖିକାନ୍ଦଇ ଅତି ଦୁଃଖେ ଦୁଃଖୀ

Couplet 110

ଦେବତା ଋଷି ପିତୃଗଣଯେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଆଚରଣ

Couplet 111

ଏ ସର୍ବ ଧର୍ମ ଗଲା ଦୂରମୋତେ ଛାଡ଼ିଲେ ଚକ୍ରଧର

Couplet 112

ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବଦେବୀ ଯେତେନିଶ୍ଚଳେ ମୋହର ସହିତେ

Couplet 113

ଯାର ଅପାଙ୍ଗ ମୋକ୍ଷଶିରୀଲଭିବୁ ବୋଲି ଆଶ କରି

Couplet 114

କଠୋର ତପ ସାଧି ବନେପ୍ରପନ୍ନ ଯାହାର ଚରଣେ

Couplet 115

ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତେଜି ପଦ୍ମବନଯାର ହୃଦୟେ ଲଭି ସ୍ଥାନ

Couplet 116

ସେ ସ୍ଥାନେ ନ ରହେ ତା ମନଯାର ଚରଣେ ନିତ୍ୟେ ଧ୍ୟାନ

Couplet 117

କରି ବଞ୍ଚଇ ସର୍ବବେଳାସେ ହରି ନିଜପୁରେ ଗଲା

Couplet 118

ତାର ଚରଣ ଚିହ୍ନ ଯେତେଧ୍ୱଜ ଅଙ୍କୁଶ ମୋର ଗାତ୍ରେ

Couplet 119

ସେ ବେଶେ ଅଳଂକୃତ ହୋଇଶୁଦ୍ଧ ସୁନ୍ଦର ବିରାଜଇ

Couplet 120

ଯେଣୁ ଛାଡ଼ିଲେ ମୋତେ ହରିତେଣୁ ଦିଶଇ ହତଶିରୀ

Couplet 121

ଅସୁର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ଭାରଉଶ୍ୱାସ କଲା ଯେ ମୋହର

Couplet 122

ତୋତେ ସ୍ଥାପିଲେ ଏ ସଂସାରେଅଶେଷ-ଜନ-ଉପକାରେ

Couplet 123

ଯାଦବବଂଶ ହିତକରଅଶେଷ-ଅନଙ୍ଗ-ସୁନ୍ଦର

Couplet 124

ଏ ତିନିଲୋକ ମନ ମୋହେଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ନିଜ ଦେହେ

Couplet 125

ସେ ରୂପ ହୋଇଲା ଅନ୍ତରତେଣୁ ବିବର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ମୋର

Couplet 126

କଥନ ମନୋହର ସ୍ମିତେପ୍ରେମାବଲୋକ ବହୁମତେ

Couplet 127

ଦ୍ୱାରକାପୁର ନାରୀଙ୍କରଯେ ମାନ ହରେ ନିରନ୍ତର

Couplet 128

ଯାର ଚରଣ ରେଣୁ ଲାଗିତୃଣ ଛଳେ ମୁଁ ପୁଲକାଙ୍ଗୀ

Couplet 129

ତାର ବିଯୋଗ କେବା ସହିଏ ଜୀବଲୋକେ ଦେହ ବହି

Couplet 130

ସୂତ କହନ୍ତି ଅବଧାନେଏବେ ହୋ ଶୁଣ ମୁନିଜନେ

Couplet 131

ଏମନ୍ତେ କହୁ କହୁ ବାଣୀଧର୍ମର ସଙ୍ଗତେ ଧରଣୀ

Couplet 132

ସେ ପରୀକ୍ଷିତ ଦଣ୍ତଧାରୀଦିଗବିଜୟ କର୍ମ ସାରି

Couplet 133

ଧର୍ମ ଧରଣୀ ସଙ୍ଗମେଳେମିଳିରେ ସରସ୍ୱତୀ କୂଳେ

Couplet 134

ବୋଲଇ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥଗୀତ ପ୍ରବନ୍ଧେ ଭାଗବତ

Couplet 135

ଭବସିନ୍ଧୁ-ତରଣେ-ଭେଳାଏଣେ ସୁଜନେ ହୁଅ ମେଳା

Couplet 136

ଅମୃତ କୃଷ୍ଣର ଚରିତପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧେ ଭାଗବତ

Couplet 137

ଅମୃତରସ କୃଷ୍ଣବାଣୀସୁଜନେ ତର ଏହା ଶୁଣି