Adhyaya 6

Couplet 1

ଶୁଣ ହେ ଅସୁର ବାଳକେଯେ ବିଦ୍ୟାସାର ନରଲୋକେ

Couplet 2

ଆହେ ବୟସ୍ୟେ ତୁମ୍ଭେ ଦେଖମୃତ୍ୟୁ-ଅଧୀନ ଜୀବଲୋକ

Couplet 3

ମାୟାକ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭୋଳହୋଇତୁମ୍ଭର ଦେହେ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ

Couplet 4

ବାଳୁତ ଯୁବା ବୃଦ୍ଧଦେହୀକେବେହେଁ ମୃତ୍ୟୁ ନ ତରଇ

Couplet 5

ଏ ଭାବ ଚିତ୍ତେ ଯେ ଚିନ୍ତନ୍ତିଅନ୍ତେ ସେ କୈବଲ୍ୟ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି

Couplet 6

ଯେବେ ଅଶେଷ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢ଼ିଆତ୍ମାର ଗତିପଥ ହୁଡ଼ି

Couplet 7

ପର-ଅପର ବୋଲି ଚିନ୍ତିସେ ମୃତ୍ୟୁ-ମୁଖେ ସଞ୍ଚରନ୍ତି

Couplet 8

ଯେ ଗୁରୁ କହେ ଶାସ୍ତ୍ରମତେଅର୍ଥକୁ ବୁଝାଇ ଅନର୍ଥେ

Couplet 9

ଅଜ୍ଞାନ ନିନ୍ଦିତ ବଚନେନ ଘଟେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁମାନେ

Couplet 10

ସେ ଗୁରୁବାକ୍ୟେ କାର୍ଯ୍ୟ କିସନିଷ୍ଫଳ ତାର ଉପଦେଶ

Couplet 11

ଆତ୍ମ-ଶରୀର ଉଦ୍ଧାରଣେନ କହେ ଅଜ୍ଞାନ କାରଣେ

Couplet 12

ଏଣୁ ଏ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଯେତେଯତ୍ନ କରନ୍ତି ଆତ୍ମାହିତେ

Couplet 13

ଏଣୁ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ବଚନନମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଜନ

Couplet 14

ଅଜ୍ଞାନୀ ଅଜ୍ଞାନ ଦେଖାଏଅନ୍ଧକୁ ଅନ୍ଧ ଯେହ୍ନେ ବାହେ

Couplet 15

ଜ୍ଞାନୀର ଶତ୍ରୁ-ମିତ୍ର ନାହିଁନିତ୍ୟେ ଉଦାସିପଣେ ଥାଇ

Couplet 16

ଜନ୍ତୁର କର୍ମର ଆୟତ୍ତେସଂପଦ ବିପଦ ଯୁଗତେ

Couplet 17

ଏ ମାୟାମୟ ଗୃହବାସେପ୍ରାଣୀ ଯନ୍ତ୍ରିତ ମୋହପାଶେ

Couplet 18

ମନର ଚରଣେ ଶାଙ୍କୋଳିଏଣୁ ନ ପାରେ ପ୍ରାଣୀ ଚଳି

Couplet 19

ଏ ମାୟାବନ୍ଧ ଯା ବଚନେତୁଟଇ ଜ୍ଞାନ ଅନୁମାନେ

Couplet 20

ସେ ଗୁରୁବଚନ ପ୍ରମାଣିତେବେ ସଂସାରୁ ତରେ ପ୍ରାଣୀ

Couplet 21

ବିଅର୍ଥେ କ୍ରୀଡ଼ା ନିତ୍ୟେ ଚିନ୍ତିଆୟୁଷ କ୍ଷୟ ନ ଜାଣନ୍ତି

Couplet 22

ଏମନ୍ତେ ଅସୁରଙ୍କୁ ଚାହିଁସେ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଦୟାବହି

Couplet 23

କହଇ ଭାଗବତ ଧର୍ମଯେଣେ ତୁଟଇ ଭବଭ୍ରମ

Couplet 24

ଏମନ୍ତେ ଦୈତ୍ୟଶିଶୁ ଆଗେପୁଣ କହନ୍ତି ଅନୁରାଗେ

Couplet 25

ଶୁଣ ବାଳକେ ମୋ ବଚନସଂସାରେ ଯେବା ବୁଧଜନ

Couplet 26

କୁମାର କାଳୁ ଭକ୍ତିଭରେଶରୀର ଅନିତ୍ୟ ବିଚାରେ

Couplet 27

ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଏଣୁ ଗୋବିନ୍ଦେ କର ଭାବ

Couplet 28

ଯେ ହରି ସର୍ବଜୀବ ଦେହେଆତ୍ମା ସୁହୃଦ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାୟେ

Couplet 29

ବସଇ ଈଶ୍ୱର ସ୍ୱଭାବେଏଣୁ ଭଜିବ ଆତ୍ମଲାଭେ

Couplet 30

ଏ ସୁଖ ଦୁଃଖ ଭୋଗ ଲାଭେକର୍ମର ବଳେ ତାହା ଲଭେ

Couplet 31

ଏଣୁ ନ କରି ପ୍ରତିଆଶନିରତେ ହୋଇବ ସନ୍ତୋଷ

Couplet 32

ଦେଖ ଆୟୁଷ ଏ ଶରୀରେଛିଦ୍ରଘଟର ପ୍ରାୟେ ଝରେ

Couplet 33

ଏଣୁ ମୁକୁନ୍ଦ-ପାଦଯୁଗେନିରତେ ଭଜ ମନଯୋଗେ

Couplet 34

ମରଣ ନିତ୍ୟେ ସନ୍ନିହିତେତା ମୁଖେ ନ ପଡ଼ ଯାବତ

Couplet 35

ଯାବତ ସୁସ୍ଥ ଏ ଶରୀରବୃଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥା ଅଛି ଦୂର

Couplet 36

ଯାବତ ଏ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଦେହେଇନ୍ଦ୍ରିୟଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ନୋହେ

Couplet 37

ଯାବତ ଜୀବ ରହେ ଦେହେକାଳର ବଳେ କ୍ଷୟ ନୋହେ

Couplet 38

ତାବତ ଆତ୍ମା ନିସ୍ତାରଣେଯତ୍ନ କରିବ ଅନୁକ୍ଷଣେ

Couplet 39

ତେବେ ଆତ୍ମାର ହିତକରେଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ମାନବ ଶରୀରେ

Couplet 40

ଏ ଜ୍ଞାନ ନ ବୁଝି ଯେ ହେଳେବୋଲେ ସାଧିବି ବୃଦ୍ଧକାଳେ

Couplet 41

ଗୃହେ ଲାଗିଲେ ଅଗ୍ନି ଯେହ୍ନେଉଦ୍ୟମ କୂପର ଖନନେ

Couplet 42

ଏମନ୍ତ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମତିକେବେହେଁ ସୁଖ ନ ଲଭନ୍ତି

Couplet 43

ସ୍ୱଭାବେ ଅଳପ ଆୟୁଷଜୀବର ଶତେକ ବରଷ

Couplet 44

ଯେବେ ଅଜ୍ଞାନପଣେ ଥାଇତାହାର ଅର୍ଥେ ନାଶ ଯାଇ

Couplet 45

ସ୍ୱଭାବେ ରାତ୍ରେ ନିଦ୍ରାକାଳେଅର୍ଦ୍ଧଆୟୁଷ ଯାଇ ହେଳେ

Couplet 46

ବାଳକ ପୌଗଣ୍ଡ କୈଶୋରେବିଂଶବରଷ ତହୁଁ ହରେ

Couplet 47

କାଳର ସ୍ୱଭାବ ଏମନ୍ତକ୍ରୀଡ଼ା ବିନୋଦେ କରେ ଗ୍ରସ୍ତ

Couplet 48

ପୁଣ ବିଂଶତି ବୃଦ୍ଧେ ଯାଇବଞ୍ଚଇ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ

Couplet 49

ଅପରେ ଯେ ଅବା ରହଇତା ଗୃହବନ୍ଧେ ପାସୋରଇ

Couplet 50

ଗୃହବନ୍ଧନେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଆତ୍ମା ଉଦ୍ଧରି ନ ପାରଇ

Couplet 51

ଅତି ଯନ୍ତ୍ରିତ ସ୍ନେହପାଶେଦୁର୍ଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଲାଳସେ

Couplet 52

ଅର୍ଥ ଅର୍ଜନେ ଅବିରତେଲୋଭ ବଢ଼ଇ ତାର ଚିତ୍ତେ

Couplet 53

ପ୍ରାଣୁଁ ଅଧିକ ସ୍ନେହଭରେସେ ତୃଷ୍ଣା କେବା ତେଜିପାରେ

Couplet 54

ଯେ ଧନଅର୍ଥେ ବିକେ ପ୍ରାଣତାହାର କାହିଁ ପରିତ୍ରାଣ

Couplet 55

ତସ୍କରପଣେ ଚୋରି କରେସେବା କରଇ ଯାଇ ପରେ

Couplet 56

ବୋଇତେ ବସି ବଣିଜରେଅଗାଧସିନ୍ଧୁ ଲୋଭେ ତରେ

Couplet 57

ନିରତେ ଗୃହବନ୍ଧେ ବଞ୍ଚେଯକ୍ଷର ପ୍ରାୟେ ଧନ ସଞ୍ଚେ

Couplet 58

ଏକାନ୍ତେ କାମିନୀର ମେଳେକ୍ରୀଡ଼ା କରଇ କାମଭୋଳେ

Couplet 59

ପତ୍ନୀର ବାକ୍ୟ ଅନୁକ୍ଷଣେଗୁରୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରାୟେ ମଣେ

Couplet 60

ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ବନ୍ଧନରେବାଳକ ସ୍ନେହେ ମନହରେ

Couplet 61

ସ୍ନେହମମତା ଅବିରତେଚିନ୍ତଇ ଅନୁରାଗ ଚିତ୍ତେ

Couplet 62

ଘରୁ ବାହାର ହୋଇ ଯେବେପ୍ରବାସ କରଇ ସ୍ୱଭାବେ

Couplet 63

ତହିଁ ଜୀବନେ ସୁସ୍ଥ ନାହିଁଭାଳଇ ଗୃହେ ମନ ଦେଇ

Couplet 64

ପୁତ୍ର ଦୁହିତା ସ୍ନେହଚିତ୍ତେମନୋଜ୍ଞ ପତ୍ନୀଭାବ ଚିନ୍ତେ

Couplet 65

ତାତ ଜନନୀ ଭ୍ରାତ ସ୍ମରେଏ ଭଲେ ଥିବେ କି ମୋପୁରେ

Couplet 66

ମନୋଜ୍ଞ ଗୃହବସ୍ତୁ ଯେତେଜୀବିକା ପଶୁ ଭୃତ୍ୟ ମତେ

Couplet 67

ଏ ରୂପେ କୋଷକାରୀ ପ୍ରାୟେଅନ୍ତରେ ଅବିରତ ଧ୍ୟାୟେ

Couplet 68

ଲୋଭେ ଅତୃପ୍ତକାମ ହୋଇଜିହ୍ୱା ଉପସ୍ଥ ଭାବ ଧ୍ୟାୟି

Couplet 69

ରହନ୍ତି ମୋହଭାବ ଚିତ୍ତେସେ ପ୍ରାଣୀ ଛାଡ଼ିବେ କେମନ୍ତେ

Couplet 70

ଦୁସ୍ତର ଭବମୋହ ଚିତ୍ତେସେ ପ୍ରାଣୀ ତରିବେ କେମନ୍ତେ

Couplet 71

ନିରତେ କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷଣେଆୟୁଷ କ୍ଷୟ ନ ପ୍ରମାଣେ

Couplet 72

ସର୍ବଦା ତାପତ୍ରୟେ ଦୁଃଖୀକୁଟୁମ୍ବ-ରାଗ ନ ଉପେକ୍ଷି

Couplet 73

ନିତ୍ୟେ ବିଭବ ଭବେ ଚିନ୍ତେକାମେ ଯନ୍ତ୍ରିତ ଅବିରତେ

Couplet 74

ପଣ୍ଡିତପଣେ ସର୍ବ ଜାଣେଆତ୍ମାର ଗତି ନ ପ୍ରମାଣେ

Couplet 75

ଯେ ଫଳ ଇହ ପରଲୋକେତା ଶୁଣି ଜାଣେ ଶାସ୍ତ୍ରମୁଖେ

Couplet 76

କୁଟୁମ୍ବୀପଣେ ଗୃହ କରେକ୍ରୀଡ଼ା-ବିନୋଦେ ସେ ବିହରେ

Couplet 77

କୁଟୁମ୍ବ-ଗ୍ରସ୍ତ ଯାକୁ କରେଉଭୟଲୋକୁ ନ ନିସ୍ତରେ

Couplet 78

ବିଭିନ୍ନ ଆତ୍ମା ପରଭାଗୀକାମସଙ୍କଳ୍ପେ ଅନୁରାଗୀ

Couplet 79

ବିମୂଢ଼ମତି ଭବେ ଭ୍ରମେଅନ୍ତେ ପଡ଼ଇ ଘୋରତମେ

Couplet 80

ତୁମ୍ଭେ ସକଳେ ଏହା ଶୁଣିଆତ୍ମାର ହିତ ମନେ ଗୁଣି

Couplet 81

ବିଷୟ ନ କର ହୋ ସଙ୍ଗଯେସନେ ଉଦଧି-ତରଙ୍ଗ

Couplet 82

ଏ ସଙ୍ଗ ଦୂରେ ପରିହରନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରେ କର

Couplet 83

ସେ ନାରାୟଣ ସର୍ବଧାତାଈଷିତେ କଇବଲ୍ୟଦାତା

Couplet 84

କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରେ ଯେ କରନ୍ତିସେ ସର୍ବଦୁଃଖୁ ନିସ୍ତରନ୍ତି

Couplet 85

ଅସୁରଭାବକୁ ଉପେକ୍ଷଆତ୍ମାର ପ୍ରାୟ ସର୍ବ ଦେଖ

Couplet 86

ଏ ବିଷ୍ଣୁମାୟା ପାରାବାରବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବାହ୍ୟ-ଅଭ୍ୟନ୍ତର

Couplet 87

ବ୍ରହ୍ମାଦି ସ୍ଥାବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତେଅବ୍ୟକ୍ତରୂପ ପଞ୍ଚଭୂତେ

Couplet 88

ଗୁଣ ଅଗୁଣ ଗୁଣସାମ୍ୟେଏ ଆଦି ସର୍ବଘଟେ ରମେ

Couplet 89

ବସଇ ଏକଆତ୍ମା ହରିଭୁଞ୍ଜେ ଅବ୍ୟୟରୂପ ଧରି

Couplet 90

ଆତ୍ମା ସ୍ୱରୂପେ ସର୍ବଦେହେଦୃଶ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ରହେ

Couplet 91

ନିର୍ଲେପ ନିର୍ବିଷୟ ମତେକଳ୍ପି କେ ପାରିବ ଜଗତେ

Couplet 92

କେବଳ ଆନନ୍ଦାନୁଭବେଅଶେଷ-ଦେହେ ସର୍ବଜୀବେ

Couplet 93

ବାହ୍ୟ-ଅନ୍ତରେ ବ୍ୟାପିରହେଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଗୁଣ ସଙ୍ଗେ ବହେ

Couplet 94

ଏ ଘେନି ସର୍ବଭୂତେ ସାରପ୍ରାଣୀବିଷୟେ ଦୟାକର

Couplet 95

ସୁହୃଦଭାବ ଧର ଚିତ୍ତେହରିଙ୍କି ଲଭିବ ଯେମନ୍ତେ

Couplet 96

ଅସୁରଭାବ ଦୂର କରିଯେଣେ ସନ୍ତୋଷ ହୋଏ ହରି

Couplet 97

ଏ ଭାବ ଦୃଢ଼ କରି ଚିତ୍ତେହରିଙ୍କି ଭଜ ଅବିରତେ

Couplet 98

ସେ ବିଷ୍ଣୁ ତୋଷ ଯାକୁ ଚିତ୍ତେକିବା ଅଲଭ୍ୟ ଏ ଜଗତେ

Couplet 99

ଅନନ୍ତ ଅବ୍ୟକ୍ତ ମହିମାକି ଗୁଣେ ଦେବା ତା ଉପମା

Couplet 100

ତ୍ରିଗୁଣୁଁ କରେ ନିସ୍ତାରଣକୈବଲ୍ୟ ପରମ କାରଣ

Couplet 101

ସଂସାର ମଧ୍ୟେ ସାର ସେହିତାର ଚରଣୁଁ ଅନ୍ୟ ନାହିଁ

Couplet 102

ଏ ଘେନି କୃଷ୍ଣର ଚରଣପ୍ରାଣୀଏ ପଶନ୍ତି ଶରଣ

Couplet 103

ତାଙ୍କ ଚରଣେ ସେବାକରଏ ବିଷ୍ଣୁମାୟାରୁ ନିସ୍ତର

Couplet 104

ଏବେ ହୋ ଶୁଣ ମୋର ବାଣୀଶ୍ରୀଭାଗବତ ଯେ ବଖାଣି

Couplet 105

ଧମାର୍ଥ-କାମ ବେଦମତେଏ ତିନିବର୍ଗ ପରାପତେ

Couplet 106

ସାଧନ କରି ଶମଦମଯଜ୍ଞାଦି ନାନାବିଧ କର୍ମ

Couplet 107

ସତ୍ୟବଚନ ବେଦବାଣୀଏଥେ ସଂସାରୁ ତରେ ପ୍ରାଣୀ

Couplet 108

ନାନାପ୍ରକାରେ ତପ ଦାହିଯେ ହରିପାଦେ ସମର୍ପଇ

Couplet 109

ଧନ୍ୟ ତା ଶରୀର-ଧାରଣସେ ଲଭେ ପରମ କାରଣ

Couplet 110

ନିର୍ମଳ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଏ ଜ୍ଞାନନିଗମସାର ଅନୁପମ

Couplet 111

ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ଅଗ୍ରତେସୁପୁଣ୍ୟ ବଦରିକା ତୀର୍ଥେ

Couplet 112

ତପ ଆଚରି ଅନୁକ୍ଷଣଅଛନ୍ତି ନରନାରୟଣ

Couplet 113

ନାରଦ ମୁନି ଶୁଦ୍ଧଚେତାପୁଚ୍ଛିଲେ ହରିଗୁଣ ଗାଥା

Couplet 114

ସେ ନାରାୟଣ ଶୁଦ୍ଧଭାବେଯେ ବାଣୀ ବିବିଧ ପ୍ରସ୍ତାବେ

Couplet 115

ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ସନ୍ତୋଷେକହିଲେ ଜ୍ଞାନ ଉପଦେଶେ

Couplet 116

କୃଷ୍ଣର ପାଦପଦ୍ମ ଧୂଳିସାନନ୍ଦ ମନେ ଅଙ୍ଗେ ବୋଳି

Couplet 117

ସଂସାରେ ଅକିଞ୍ଚନ ଜନେଯାହା ଭାବନ୍ତି ଶୁଦ୍ଧମନେ

Couplet 118

ପୂର୍ବେ ମୁଁ ନାରଦଙ୍କ ବାଣୀମାତାଙ୍କ ଗର୍ଭେ ଥାଇ ଶୁଣି

Couplet 119

ଏ ବାଣୀ ଭାଗବତ କଥାଶୁଣନ୍ତେ ତୁଟେ ଭବବ୍ୟଥା

Couplet 120

ଭାବେ କହିଲି ତୁମ୍ଭ ଆଗେହରିଚରିତ ଅନୁରାଗେ

Couplet 121

ଏମନ୍ତେ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବାଣୀଭାବେ ଅସୁରପୁତ୍ରେ ଶୁଣି

Couplet 122

ବୋଲନ୍ତି ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଆଗେତୁଲ୍ୟବୟସ ଅନୁରାଗେ

Couplet 123

ଶୁଣ ହେ ନୃପତି କୁମରଆମ୍ଭେ ଯେ ସଙ୍ଗତେ ତୋହର

Couplet 124

ତୋହର ଭିନ୍ନ ଗୁରୁ ନାହିଁଏ ବିଦ୍ୟା ସମ୍ପାଦିଲୁ କାହିଁ

Couplet 125

ଏ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଚରଣେଆମ୍ଭେ ଭଜିଲୁ ଅନୁକ୍ଷଣେ

Couplet 126

ତାହାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଜାଣୁତୁ ଏହା କେମନ୍ତେ ବଖାଣୁ

Couplet 127

ତୁହି ତ ବାଳକ ବେଭାରେନିରତେ ଥାଉ ଅନ୍ତଃପୁରେ

Couplet 128

ସ୍ୱଭାବେ ସ୍ତିରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରଦେବଦାନବେ ଅଗୋଚର

Couplet 129

ତହିଁ ଭିତରେ ଥାଉ ତୁହିମହତ ସଙ୍ଗ ତୋର ନାହିଁ

Couplet 130

ତେଣୁ ସଂଶୟ ଆମ୍ଭ ମନନିହାର ବଳେ ଯେହ୍ନେ ଦିନ

Couplet 131

ତୋହର ପାଦେ ନମସ୍କାରସଂଶୟ ଛେଦ ତୁ ଆମ୍ଭର

Couplet 132

ଏମନ୍ତେ ଅସୁରବାଳକେତାର ସମୀପେ ଏକେଏକେ

Couplet 133

ଚରଣ ଧରି ପଚାରିଲେବିଶ୍ୱାସବାକ୍ୟେ ପ୍ରବୋଧିଲେ

Couplet 134

ଏମନ୍ତ ଭାଗବତ ବାଣୀଶୁଣି ସଂସାରୁ ତର ପ୍ରାଣୀ

Couplet 135

ସପ୍ତମ ସ୍କନ୍ଧେ ଭାଗବତକହଇ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥ