ମା’ ବିରଜା

ମା’ ବିରଜା ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ ଶାକ୍ତପୀଠ ଯାଜପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ। ଏହାକୁ 'ନାଭିଗୟା' ବା 'ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ର' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ସତୀଙ୍କ ନାଭି ମଣ୍ଡଳ ପଡ଼ିଥିଲା। ମା’ ବିରଜା ଦ୍ୱିଭୁଜା ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ରୂପରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ମହିଷାର ଶିଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ଦାନବ ବିନାଶ କରୁଛନ୍ତି। ମା'ଙ୍କର ଏହି ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପ୍ରାଚୀନ। ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ମା’ ବିରଜାଙ୍କର ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଓ ଅତୁଳନୀୟ ଉତ୍ସବ ଅଟେ। ମା’ ସାଧକମାନଙ୍କୁ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।